737 MAX'lerin yere inmesinden THY de çok ciddi zarar etti. Halen 12 uçak 13 Mart 2019'dan bu yana bekliyor. THY yıl sonuna kadar alacağı uçaklarla 24 adetlik filoya çıkacaktı. Bu durum iç hatlarda bir çok seferin iptal edilmesine neden oldu. THY olayı mahkemeye taşıyor.

RÜZGAR TÜNELİ TESTLERİNDE TESPİT EDİLDİ

Daha uçak rüzgar tüneli deneylerindeyken stall pozisyonuna geliyordu. Bu sebepten uçak için MCAS sistemi geliştirildi. Bu sistem uçağın burnundaki vericiler aracılığıyla uçağın stall olması durumunda uçağın burnunu aşağı itiyor.

BU MCAS sistemi için MAX pilotlarının bir eğitim alması gerekirken, bu gereklilik gözardı. Boeing FAA’den MCAS ile ilgili bileğilerin Boeing 737 MAX manuellerinden çıkarılmasını istedi.

BOEING’TE DEĞİŞEN YÖNETİM VE DEĞİŞEN FELSEFE

Boeing Mc Donnell Douglas’ı aldıktan sonra Şirketin eski CEO’su Harry Stonecipher, Boeing’e CEO olarak atandı. Yeni CEO Boeing de aile kavramını takım kavramıyla değiştirdi. Aynı şekilde şirketin üst yönetim kadrosu uçak üretim sürecinden izole edildi.

Yeni sisteme göre sadece yönetime odaklanacaklardı. Yeni sistem de mühendislik ve teknolojik gelişimler ikinci plandaydı. Önemli olan piyasanın arz talep dengesiydi. Boeing’in araştırma ve mühendisliğe harcadığı paralar tutumluluk adı altında kesildi.

Ayrıca şirketin kaynak ve tesislerini olabildiğince verimli kullanması amaçlandı bunun İçin tesislerde kısıtlamalara gidildi, üretim bantları birleştirildi. Pek çok ürün ve hizmet verimlilik için dışarıdan temin edildi.

YETERSİZ YÖNETİCİLER

Bu yetersizlik, yönetim kadrosuna da yansıdı. ABD’de ve yurtdışındaki merkezlere yetersiz, geçmişi havacılık olmayan yöneticiler atanmaya başladı. Boeing felsefesinde uzun yıllardır görev yapan, konusuna hakim yöneticilerin yerini görev yaptıkları yerleri tanımayan, havacılık felsefesine uzak kişiler daha çok kar odaklı çözümler sundu.

BU FELSEFE 787’DE SORUN YARATTI

Boeing bu stratejilerle Boeing 787’yi geliştirdi. Yapılan planlara göre buy uçak Boeing 777 programının 13 yıllık üretim masraflarından %40 daha aza mal olacaktı, ve her bir uçak %60 daha ucuza imal edildi. Artık masraflar üretim uzmanlarınca değil yönetim tarafından tek taraflı olarak belirleniyordu.Sonuç olarak Boeing 787 işçi azlığı ve onlarca milyar dolar fazla masrafla tamamlandı. Uçak planlanandan 3 yıl geç havalandı. Uçuşlara başladıktan 14 ay sonra da lithium ion pil sorunu sebebiyle yere çekildi.

737 MAX SAKAT FELSEFESİ

Boeing MCAS sorununu yanlış bir şekilde ele aldı. MCAS kazaları yaşandıktan sonra da yaşanan durum çok sıradışı bir durummuş gibi hafife alındı. FAA’e verilen bilgi önceki Boeing 737 manuellerinden kopyalanmıştı. MCAS hatalarının ciddiyeti havayollarına iletilmedi. Kazalara başka sebebler arandı. En başından Boeing MCAS’in farklı bir sistem olduğunu iletmedi.

Boeing çok önemli bir yenilik içeren bir teknolojiyi gerekli ar-ge ve deney sürecinden geçirmeden uçaklara yerleştirmesi bu yeni iş yapma zihniyetinin sonucu. Aynı kültür yüzünden ar-ge bütçesi kısılmış, mühendislik kadroları daraltıldı. Şirket önemli sorunlarla yüzleşip etkin hareket etmekte geç kaldı.

Eğer geliştirme sürecinde gerekli önlemler alınsaydı, 2 ölümcül kaza yaşanmazdı. İlk kaza sonrasında eğer Boeing durumun ciddiyetini farketseydi ikinci kaza olan Etiyopya Havayolları kazasının önüne geçilirdi.

MAHKEME SÜRECİ BEKLİYOR

Etiyopya Havayolları kazasının ardından Boeing merkezini FBI bastı. Bile bile saklanan nedenin ardından Boeing’i ciddi bir mahkeme süreci bekliyor. Bunla ilgili ilk adımın kasım ayında açıklanacak Lion Air kazası ile başlayacak.