Fazla değil bundan 12 yıl önce özel uçak sahibi olan patronların sayısı parmakla gösterilecek kadar azdı. Bazı siyasetçiler bile bu az sayıdaki özel uçaklarla seyahat edebilmek için adeta kuyrukta bekliyordu. 2001’deki ekonomik kriz, iş adamlarına uçak sattıracak düzeye ulaşınca, iş jeti kullanan patronların sayısı tek haneli rakamlara düştü. 2002 yılından sonra ekonomik istikrar yeniden sağlanmaya başlandı ve 2006’da özel uçak sahibi olan patronların sayısı 30’a yükseldi. Son yıllarda siyasi istikrarla birlikte ekonominin de büyümesi, birçok Türk işadamının yeni veya ikinci el iş jeti sahibi olmasını kolaylaştırdı. Özellikle fabrika çıkışlı yeni uçak alımlarında firmaların sağladığı finansal kolaylıklar ve büyüyen Türkiye ekonomisi, ülkemizdeki iş jeti sahibi işadamı sayısını 100’ün üzerine çıkardı. Bu rakam 2014’ün sonuna yaklaştığımız bugünlerde 110’u geçti. Geçtiğimiz Eylül ayında Atatürk Havalimanı’nda gerçekleşen İstanbul Airshow’da işadamları son model iş jetlerine yoğun ilgi gösterdi. Türk patronlar 2015 ve 2016 yıllarında teslim alacakları 30’dan fazla yeni özel uçak siparişi verdi. Bu uçakların fiyatları 30 ile 80 milyon Avro arasında değişiyor.

İkinci Elin Astarı Yüzünden Pahalı

İş dünyasındaki rekabet, bir anlamda patronların prestijlerini korumalarını da gerektiriyor. Bu yüzden bütçesi sıfır özel uçak almaya yetmeyen işadamları ikinci ele yöneliyor. Ancak ikinci el özel uçağın astarı yüzünden pahalı. Çünkü 5 yaşını geçmiş iş jetlerinin fiyat-performans dengesinde ciddi sapmalar yaşanıyor. Üstelik ikinci el özel uçaklar, yüksek maliyetli bakım masrafları çıkarıyor. Bu yüzden uçmadan yerde kalma süreleri uzuyor ve işadamları zarar ediyor. Avrupa’da 5’ten fazla iş jeti olan firmalar ise, ikinci el piyasasından temin ettikleri uçakları bir filo içinde değerlendirerek riski fırtsa çeviriyor. Türkiye’de henüz bu bilinç gelişmediğinden, patronlar özel uçaklarını prestij amaçlı alıyor, külfetine de katlanıyor.

Özel Uçuşlarda Rekor Artış

2014 yılında, İstanbul Atatürk ve Sabiha Gökçen havalimanlarından yurt içi ve yurtdışına toplam 13 bin 847 iş jeti havalandı. 2014 Aralık sonuna kadar özel uçaklarla taşınan yolcu sayısı rekor artış göstererek 57 bin 717 bin’e ulaştı. 2012’de bu rakam 9 bin 932 sefer, 40 bin 751 yolcu ile sınırlı kalmıştı. Türk sivil havacılığı bile özel uçak seferlerindeki büyüme hızına yetişemedi. Türkiye’de özel uçuşlara olan bu yoğun talep, Avrupa’nın 200-300 uçaklık jet filosuna sahip uçak şirketlerinin iştahını kabarttı. Türkiye’nin büyük havalimanlarında tanıtımlar gerçekleştiren bu firmaların hedefi, bütçeleri özel uçak satın almaya yetmeyen işadamlarına daha ekonomik alternatifler sunmaktı. Bu gelişmeler prestij amaçlı alınan iş jetleri yerine, iş jeti filosu oluşturup ticari mantıkla işadamlarına kiralayan yerli ve yabancı şirketlerin sayısını ikiye katladı. Özel uçağını en çok kullananların başında İşadamları Hüsnü Özyeğin, Mustafa Koç ile TV8’in patronu Acun Ilıcalı ve Türkücü İbrahim Tatlıses geliyor.