TÜRK Hava Yolları, 27 Mart 1990’da toplam 5 adet Airbus A340 uçağı siparişi verdiğinde yeni bir dönem başlıyordu. Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Cem Kozlu, Teknikten sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Yusuf Bolayırlı ve Uçuş İşletmenin başında efsane Kaptan Pilot Atilla Çelebi vardı.
Dört motorlu A340’larla Amerika-Uzakdoğu seferleri ‘duraksız’ yapılacaktı. Sipariş verildiğinde A340 kâğıt üzerindeydi. Yani uçmamıştı. Gökyüzüyle 25 Ekim 1991’de tanışacaktı.
THY’nin ilk A340 uçağı TC-JDJ ‘İstanbul’ Temmuz 1993’te teslim edildi. Serinin dördüncü A340’ı, TC-JDM tesciliyle ‘İzmir’di. Airbus fabrikasından 1996’da çıktı. Nisan ayında THY’ye verildi. 21 yıldır da aralıksız uçuyor. Hatta uçak tesliminde Airbus yetkilileri uçağın anahtarı diye Yusuf Bolayırlı’ya kargo bölümünde bulunan ekip dinlenme odasının (Crew Rest) anahtarını verdiler.
‘Deli Mayk’ 21 yaşında
AYRI KARAKTERİ VAR
Tabi ki uçaklar binlerce parçadan oluşur, birer makinedir. Ama TC-JDM’nin makineden öte farklı bir karakteri vardır. Her ne kadar havacılıkta A’ya ‘alfa’dan başlayan uluslararası kod verilse de bu uçağın THY Teknik personeli için takma adı TC-JDM tescilindeki son iki harfi Delta Mike yazılsa da ‘Deli Mayk’tır.
FİLONUN İHTİYARI AMA
Bunun nedeni, beklenmedik anda çıkarttığı arızalardır. THY teknisyenleri der ki, “Deli Mayk isterse dünyanın öbür ucuna sorunsuz uçar. Canı istemezse, yerde 1 metre bile gitmez.” Gün gelir dıştaki ışıklarını kendi kendine açar. Tam müdahale ederken söndürür. Teknisyenler tüm sistemleri söker, yazılımlarını yeniden yükler. Ama son kararı Deli Mayk verir. Uçuştaki güvenliğinde ise sorun yoktur.
Bir dönem sayıları 9’a kadar çıkan A340’lardan bugün 4’ü kaldı. Filoya katılan ilk üç uçak, emekli edildi. Hatta biri restoran oldu. Şu an en kıdemli A340 ‘Deli Mayk’.
Kalan 4 uçak, en son geçen yıl tarifeli uçtu. Sonra da tekrar bakıma alındı. Kabini tek sınıflı 354 koltuklu hale getirildi.
Son A340’lar bir yıldır sadece hac uçuşları için kullanılıyor. Finansmanı yıllar önce tamamlanmış, THY’nin öz malı haline gelmiş A340’lar yıllara meydan okuyup şirketine para kazandırmaya devam ediyor. İyi bakım sayesinde  THY A340’ları 2021’e kadar kullanmayı hedefliyor.
Uğur Cebeci