Türkiye'nin ilk ve tek havacılık dergisi 19 yaşında News of Sky E- Dergimizi ayda en az 500 bin kişi okuyor. Reklam Müdürü Deniz BursalıTel: 0530 461 49 92

Gökyüzü Haberci E-dergisini okumak için tıklayınız

İran’da yaşanan özel jet kazasının pilotajdan kaynaklanması gözleri kokpit ekibine çevirdi. Kaza raporuyla da, kokpitteki mürettebatın sadece kadınlardan oluşmasının risk taşıyıp taşımadığı sorgulanmaya başladı.
 
İran’da düşen ve 11 kişinin ölümüyle sonuçlanan özel jet kazasının ön raporu açıklandı. Haftalık köşesinde uçakla ilgili bir değerlendirme yapan Airporthaber Haber Koordinatörü Murat Herdem, ilginç bir konuya dikkat çekiyor. “Mesela bu uçağın patronuna sorun. Düşen uçakta evladını kaybetmenin de acısını yaşayan bir havacılık şirketi sahibi olarak, bundan sonra kokpitte iki kadın pilota görev verir mi?” diyen Herdem, yeni bir tartışmanın da fitilini ateşledi.
 
İşte Murat Herdem’in o yazısı:

İran kadar olamıyoruz! Osman Yıldırım ve Ciciş Erdal

İran’da geçen Mart ayında yaşanan uçak kazasına ait ön raporu okurken Türkiye’de yaşanan ancak hiçbirinin sebebini öğrenemediğimiz uçak kazalarını hatırladım.

Türkiye sınırları içerisinde yaşanan hiçbir uçak kazasının nihai raporu kamuoyu ile paylaşılmıyor. Raporlar sadece ilgili taraflara ‘paylaşılmaması’ notu ile iletiliyor ve kazaların ders alınması gereken gerçek sebepleri üzerinde uzun uzun tartışma fırsatı da yok oluyor.

İran’daki uçak kazasından sonra ambargo altındaki havacılığına burun kıvırdığımız İran, Fransa’da çözdürdüğü kokpit kayıtlarını ve kazanın sebebine ilişkin ipuçlarını içeren raporu geç de olsa hazır etti ve örtbas örtmek yerine Sivil Havacılık Kurumu’na ait internet sitesinde yayınladı.

Hazırlanan, ön rapor da olsa kaza sebebine ışık tutan bilgiler içeriyor. En basitinden kokpitte CRM’in ne denli olduğunu ders gibi ortaya koyuyor. İnanıyorum ki bu kaza, detaylarıyla birlikte pilotların CRM eğitimlerinde örnek olarak kullanılacaktır. Hep şunu söylemiyor muyuz?

 Kaza raporları suçlu bulmak için değil benzer kazaların yaşanmasını engellemek için hazırlanır. Ama teoride dilimize pelesenk olan bu cümle reelde ne işimize yarıyor? Sümenaltı edilen kaza rapoları kamuoyundan gizlenince ve üzerine tartışılmadan, ibretlik örnekler ders olarak okutulmadan tozlu raflarda çürüyen o raporlar kimin ne işine yarıyor? Havacılıkta uygulanan bir kuralın, geliştirilen ya da değiştirilen en küçük bir teknolojinin alt yapısında yaşanmış olaylar yok mu?

 Mesela bu uçağın patronuna sorun.  Düşen uçakta evladını kaybetmenin de acısını yaşayan bir havacılık şirketi sahibi olarak, bundan sonra kokpitte iki kadın pilota görev verir mi? İki pilot arasındaki CRM eksikliğinin en acı sonucunu belki de o yaşadı. O bu elim kazadan sonra en azından kokpitte nasıl bir pilot görmek istediğine ilişkin kararını vermişken, sektörden gizlenen kaza raporları başka kazaların da önünü açmıyor mu?

 Bu kaza ve İran’ın kamuya açık ortamda yayınladığı kaza ön raporu, bizim için de iyi bir örnektir. Gelin bu kaza raporlarını sümenaltı etmeyin, kamuoyu tartışsın, eğitimlerde ibretlik ders olarak konu edilsin. Raporları gizlemenin kimseye bir faydası olmaz ancak üzerinde kafa yorulursa belki başka kazaların önüne geçilebilir.