İstanbul’a yapılan 3. Havalimanı inşaatı gerçekleştikten sonra İstanbul’un belkemiği olan Atatürk Havalimanı kapatılacak. Atatürk Havalimanı’nın kapatılmasının ardından, 3. Havalimanı’nda olabilecek olağanüstü durumlarda uçakların inişi için alternatif bir havalimanı gerekiyor.
Tamamlandığında Türkiye’nin en büyük, dünyanın 7. büyük havalimanı olması planlanan İstanbul’un Yeni Havalimanı İGA Havalimanı İşletmesi, 76 milyon metrekarelik alana inşaa edilecek, şuana kadar yüzde 42 inşaat çalışması gerçekleştirildi.
Büyük Projenin İnşaat Çalışmalarına Sis Engeli
Drone ile çekilen görüntülerde 3. Havalimanı’nın iskeletinin tamamen ortaya çıktığı, uçakların yanaşacağı körüklerin yerlerinin belli olduğu, hava kontrol kulesinin inşaatının ve birinci bölümdeki uçak pistlerinin büyük bir kısmının da yapıldığı görüldü.
3. Havalimanının, inşası bittiğinde yıllık 150 Milyon yolcu kapasitesine sahip ve dünyanın en büyük havalimanlarından biri olması bekleniyor.
Havalimanında 16 taksi yolu, 500 uçak park kapasiteli toplam 6.5 Milyon Metrekare büyüklüğünde apron, şeref salonu, kargo ve genel havacılık terminali, 165 yolcu köprüsü, terminaller arasındaki ulaşımın raylı sistemle yapıldığı 4 ayrı terminal binası, 3 teknik blok ve hava trafik kontrol kulesi, 8 kontrol kulesi, her türlü uçak tipine uygun müstakil 6 pist bulunacak. Projede ayrıca devlet konuk evi, 70 bin araç kapasiteli açık ve kapalı otopark, havacılık tıp merkezi, oteller, itfaiye ve garaj merkezi gibi tesisler de yer alacak.
Havalimanın inşaatında kullanılacak demir çelik miktarının 350 bin tona, alüminyum malzemenin 10 bin tona, camın ise 415 bin metrekareye ulaşması bekleniyor.
Geçtiğimiz günlerde İstanbul’u etkisi altına alan sisli havanın engeline takılan havalimanı inşaatı çalışmaları göz gözü görmeyince yavaşlatılmak zorunda kaldı. Sisin dağılmasının ardından son sürat devam eden çalışmaların yapım maliyetinin 10 Milyar 247 Milyon Euro olması öngörülen havalimanının tamamının 2018 sonunda tamamlanması hedefleniyor.
Sis uçak inişlerini - kalkışlarını etkileyecek mi? 
Uzmanların tahminine göre, özellikle Şubat ve Mart aylarında yoğunlaşacak olan sis olayları 3. Havalimanı’ndan uçacaklar için engel teşkil edebilir. Uçakların gecikmesi veya başka hava meydanlarına yönlendirilmeleri söz konusu olabilir. 
Uzun ve yoğun sis olaylarını engellemek için son teknoloji ILS (Aletli İniş Sistemi) kullanılacağı bilinen 3. Havalimanı’nda aynı zamanda kuş radarı gibi başka özel durum önlemleri de bulunuyor.
ILS (Aletli İniş Sistemi) hava koşullarının uygun olmadığı koşullarda görüşün az olması durumunda uçak inişlerinde pilotlara kılavuzluk eden bir sistem, uygun hattı ve irtifayı belirleyerek otomatik pilot sayesinde kontrollü bir iniş yapılmasını sağlıyor. Bu sistemin kullanılabilmesi için ise, son teknolojiye elverişli uçakların kullanılması gerekiyor, aynı zamanda bu sistemin eğitimini almış deneyimli pilotlar tarafından inişlerin gerçekleştirilmesi de şart.
Acil Durumda Alternatif Havalimanı Neresi Olacak?
3. Havalimanı açıldıktan sonra İstanbul’un belkemiği olan Atatürk Havalimanı’nın kapatılması durumunda, herhangi bir acil durumda A380 gibi büyük gövdeli uçakların yönlendirileceği hava meydanları şuan için merak konusu. Sabiha Gökçen Havalimanı’na ait olan pist şuan için sorunlu ve büyük gövdeli uçakların iniş – kalkışına elverişli değil. Sabiha Gökçen Havalimanı için 2012 yılından bu yana bir parallel pist planlaması bulunuyor. Böyle durumlarda en yakın ve uygun havalimanı olarak hangi havalimanının elverişli olduğu tartışma konusu. Yakın havalimanlarının da sadece pistlerinin uygun olması yeterli değil, büyük gövdeli uçaklar için özel yer hizmeti ekipmanları ve personeli de gerekiyor.
Atatürk Havalimanı’nın Kapatılma Sebebi Ticari Kaygılar mı?
Dünyadan transit olarak (ciddi rakamlara sahip bir pazar) ve Türkiye’nin her yerinden ziyaret edilen İstanbul’da Uluslarası Sabiha Gökçen Havalimanı ve Atatürk Havalimanı olmak üzere 2 havalimanı bulunuyor. Atatürk Havalimanı yolcu, uçak ve kargo taşımacılığı açısından sürekli açık ara önde olsa da son dönemlerde şaha kalkan Sabiha Gökçen Havalimanı iç hat uçuşlarındaki yolcu sayısında Atatürk Havalimanı’yla aynı oranlarda rakamlar çıkarıyor.
Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın 3. Havalimanı projesini halka açıklamasının ardından başlayan söylentilerle Atatürk Havalimanı’nın kapatılacağı ve yerine fuar alanı yapılacağı belirtilmişti. Sadece özel jetlere hizmet vermesi için Atatürk Havalimanı içerisinde bulunan Genel Havacılık Terminali’nin açık kalacağı biliniyor. Aynı zamanda da hangarlardaki sistemlerin taşınması mümkün olmadığı için bir ihtimal olarak uçak bakım - teknik olarak bir bölüm bırakılabilinir gibi gözüküyor.
İstanbul’un 25 yıl boyunca en büyük havalimanı işletmesi için gerçekleştirilen 3. Havalimanı ihalesine çıkıldığında Cengiz – Kolin – Limak – Mapa – Kalyon firmalarının ortaklığında kazanıldı. Bu ihalenin sonucunda gerçekleştirilen uluslararası bir sözleşmede 3. Havalimanı açıldığı gün itibariyle Atatürk Havalimanı’na hiç bir uçuşun yapılmayacağı maddesi de bulunuyor.  Atatürk Havalimanı’nın kapatılmasının sebepleri olarak 3. Havalimanıyla hava sahalarının çakışması sebebi gösteriliyor. Havacılık uzmanlarının fikri ise, hava sahalarının oluşturabileceği problemlerin çözülebilir olduğunu belirttiler.
Atatürk Havalimanı’nın kapatılması için asıl neden olarak ise, Atatürk Havalimanı’nın popüleritesi sebebiyle 3. Havalimanı tercih edilmemesi durumdan ticari olarak çıkmaza düşecek olması olarak gösteriliyor.
Ticari Alanlarda 4 Katı Bedeller
TAV Holding İşletmeleriyle kira sözleşmesi bulunan havalimanı çalışanlarının ve ticari alan kiracılarının mağdur olmaması adına ihale sürecinde düzenlenen bir sözleşme gereği aynı metrekarelerle ve aynı kira bedelleriyle taşınma hakkına sahip olacaklardı. Fakat 3. Havalimanı yönetimi, kiracılara ofis alanları ve yerleri için seçenek sunmadan yönetim olarak nereyi uygun görürlerse orayı kiralamak zorunda olduklarını belirtti.  Ofis yerlerini seçmek isteyen ticari alan kiracılarına metrekare başına 4 katı bedel ödeyerek istedikleri dükkanı kiralama hakkını alabileceklerini söyledi. Rent a car, hotel rezervasyon, hediyelik eşya gibi birçok satışa dayalı firma mecburen satış potansiyellerini arttırmak için yolcuların yoğun geçtiği geliş ve gidiş katında işlek bir alanda kiralama yapmak zorundalar. 4 katı bedel ödeyemeyeceği için yönetim nereyi uygun görürse kabul etmek zorunda olanlar ise, TAV Holding ve kiracılar arasındaki sözleşmenin 2021 yılına kadar geçerli olması sebebiyle, bu sözleşme tarihi sonlandıktan sonra yine metrekare başına yaklaşık 4 katı kira bedelleri ödeyecek.
Yusuf Zengin