YUSUF ZENGİN

İstanbul’da yapımı hızla devam eden ve 29 Ekim’de açılması planlanan 3. Havalimanı için hemen hemen her gün açıklama yapılıyor. İnşaatın yüzde 90’ının bittiği belirtilen havalimanının 200 milyon yolcuya hitap edeceğine dikkat çekiliyor. Son olarak bugün de DHMİ Genel Müdürü Funda Ocak’tan benzer bir açıklama geldi. 200 milyon yolcu/yıl kapasiteli bir havalimanı inşa ettiklerini dile getiren Ocak, havalimanının ilk etabının 29 Ekim’de faaliyete geçeceğini söyledi. Tamam da, havalimanının ilk etabı 90 milyon yolcu kapasiteli olacak. Bunu neden açık açık söylemiyorlar. 3. Havalimanı sanki, ilk etabıyla 200 milyon yolcuya hizmet sunacakmış gibi açıklama yapılıyor devamlı.

Bu arada dikkat çeken konulardan biri de hiç kuşkusuz havalimanının zamanında açılıp açılamayacağı. Çünkü havalimanı açılışının gecikeceği söylentileri her yerde konuşulur oldu. Hatta açılışın 6-7 ay gecikebileceği de iddia ediliyor. Bu konuda resmi bir açıklama ise yok. Çünkü açılışın ertelenebileceğini söylemeye hiçbir yetkili cesaret edemez. Ama inşaatın yüzde 90’ının bitmesine rağmen özellikle ulaşım (metro ve karayolunda problemler), pistlerdeki çökmeler ve yaşanan diğer aksaklıklar, açılışı geciktirecek derecede ciddi sorun oluşturuyor. Bu yüzden devamlı ‘200 milyon yolcu kapasiteli havalimanı yapıyoruz’ diyerek (gerçekte 90 milyon yolcuya hizmet sunacak 1. faz hizmete girecek) olası bir açılış gecikmesine kılıf mı aranıyor acaba demekten kendimizi alamıyoruz. Yani daha sonra da, ‘Bu kadar büyük bir havalimanının gecikmesi gayet normal’ diye açıklama mı yapmaya başlayacaklar acaba? Bekleyip göreceğiz.
NE GEREK VARDI?

Atatürk Havalimanı ile 29 Ekim 2018’de ilk fazı devreye girecek 3. Havalimanı’nı karşılaştırdığımızda kapasite açısından arada çok büyük farklar olmadığını herkes görüyor aslında. Hatta özellikle ulaşım ve yolcu mağduriyetleri göz önüne alındığında “Ne gerek vardı bu havalimanına?” demekten de kendinizi alamıyorsunuz.

İşte iki havalimanı arasındaki bazı kıyaslamalar:

3. Havalimanı, Faz 1a’da bugün itibarıyla yüzde 89 gerçekleşme sağlandı. Faz1a 2018’de, Faz1b 2020’de, Faz 2 ve Faz 3 2022’de, Faz 4 ise 2028 yılında tamamlanacak. Yani 200 milyon yolcuya 2022’de ulaşılacak.

İstanbul Atatürk Havalimanı’na baktığımızda 70 milyon yolcuya hizmet veriyor. Bir süre önce hizmete giren C Terminali ve körüklerle birlikte kapasite aslında 90 milyona ulaşıyor. 3. Havalimanı ise ilk etapta 70-90 milyon yolcuya hizmet sunacak.

Atatürk Havalimanı’nda 8 bin araçlık kapalı, 4 bin de açık otopark alanı yer alırken, 3. Havalimanı’nda ise ilk etapta yaklaşık 10 bin araçlık otopark bulunacak.

Atatürk Havalimanı’nda 3 pist bulunuyor. 3. Havalimanı’nda 3 pist faaliyete geçecek ancak Faz1’de yani ilk etapta 2 pist yer alacak.

Özellikle 3. Havalimanı'ndaki 2. pistte oluşan çökmeler ise hem işçileri hem yöneticileri bezdirdi. Bu tehlikeli gelişme de oldukça tedirgin ediyor.

Atatürk Havalimanı’nda merkez olarak konumlanmış Türk Hava Yolları Teknik A.Ş., bulunduğu bölgede lider bir Uçak Bakım ve Onarım Merkezi’dir. 3. Havalimanı’nda büyük uçak bakım üssü ise yer almayacak. Bakım üssünün 2021’de açılması planlanıyor. Bu yüzden 3. Havalimanı’ndaki bu eksiklik ciddi sıkıntı oluşturacak gibi gözüküyor.

İşte en büyük sorun ise hiç kuşkusuz ulaşım. Atatürk Havalimanı’nda ulaşım her yerden çok kolay. 3. Havalimanı’nda ise ulaşım adeta kabusumuz olacak. Metro en erken 2019’da gelecek. Taksiler, şehir merkezinden yolcu taşımayı ise istemiyor. Çünkü, havalimanının taksisi dışındakiler yolcu alamadan boş dönecekler.

3. Havalimanı’nda toplu taşıma söz konusu değil. Sadece kendi aracınızla ya da taksiyle gidebilirsiniz. Otobanda sistemler ise adım başı ücret çekiyor.

3. Havalimanı’nda uçaklara ikram hizmeti sunan şirketlerin yeri bulunmuyor. Bu yüzden bir süre daha ikram hizmeti Atatürk Havalimanı’nda yeri olan Turkish Do&Co’dan karşılanacak. İkramlar araçlarla 3. Havalimanı’na taşınacak. Bu da maliyetleri oldukça yükseltecek.

Demek ki dev projenin ilk etabı bittiğinde Atatürk Havalimanı’nın karşılayamadığı yoğunluğu, bir kaç etap bitene kadar 3. Havalimanı da karşılayamayacak.