Av. Özge Hakdan Öztürk

Çin Sicil Havacılık Yabancı Yatırımlar Kanunu'na Göre Çin Halk Cumhuriyetinde Havacılık Sektöründe Yatırımla İlgili Bilgiler
İşadamlarımızın son yıllarda uluslararası platformlarda yatırım yapmaları ve özellikle global aktörlerin liderleri arasında olan (ÇHC) Çin Halk Cumhuriyeti'ne de yönelmiş olmaları nedeniyle, bu sektöre ilgi duyan girişimcilerimiz için ÇHC Sivil Havacılık Yabancı Yatırımlar Kanununun konuyla ilgili hükümleri hakkında kısa da olsa aşağıda sunmaya çalıştığımız bilgilerin yararlı olabileceği düşüncesindeyim.
1 Ağustos 2002'de yürürlüğe girmiş olan Çin Sivil Havacılık Yabancı Yatırımlar Kanunu uyarınca  yabancı kuruluşlar Çin Havalimanlarına yatırım yapabilirler. Bu kanunun amacı, Çin Sivil Havacılığını dünyaya açmak, sivil havacılık sektöründeki reformları ve gelişmeleri takip edip Çin'de uygulanmasını sağlamak ve özellikle bu alanda Çin'de yatırım yapmak isteyen yatırımcıların hukuki haklarını korumaktır. Bu kanun yabancı şirketler, teşebbüsler ve diğer ekonomik organizasyonlar ya da bireylere uygulanabilir.
Kanunun 3. maddesi uyarınca, yabancı yatırımcılar sivil havaalanları, kamusal hava taşıma şirketleri, genel havacılık şirketleri ve havacılıkla ilgili olan projelere yatırımlar yapabilirler; ancak hava trafik kontrol sistemleri ile ilgili olarak yabancı yatırımcıların yatırım yapmaları ya da bu sistemlerle ilgili düzenlemelere katılmaları kanun tarafından yasaklanmıştır. Burada bahsi geçen havacılık ile ilgili projelerden anlaşılması gereken; uçak yakıtı, uçak tamir ve bakımı, kargo depolama ve taşımacılık, yer hizmetleri, ikram hizmeti, oto park hizmeti ve kanun tarafından izin verilmiş diğer konulardır.
Yabancı yatırımcıların söz konusu kanun uyarınca sivil havalimanlarına yatırım yapmaları mümkündür. Burada 'sivil havalimanı'ndan anlaşılması gereken; sivil havalimanlarındaki uçak pistleri, kalkış pistleri, haberleşme koridorları, park apronları ve ışıklandırma bölgelerini içeren uçuş alanlarıdır. Hava terminal binaları da yabancı yatırımcıların yatırım yapabileceği bölgeler arasında yer almaktadır.
Yabancı yatırımcıların ayrıca, tarım ve zirai ilaçlama, ormancılık ya da balıkçılık için uçuşlar yapan ya da ticari ve turistik uçuşlar yapan genel havacılık şirketlerine de yatırım yapmaları mümkündür.
Yabancı yatırımcılar sivil havalimanlarına yatırım yaptıklarında, sermayenin çoğunluğu Çinli tarafa ait olacaktır. Yabancı yatırımcıların ticari uçuş, turistik uçuş ya da endüstri alanında çalışan havacılık şirketlerine yatırım yapmaları durumunda yine sermayenin çoğunluğu Çinli tarafa ait olacaktır. Yabancı yatırımcılar tarafından tarım ve zirai, ormancılık ya da balıkçılık alanlarında faaliyet gösteren şirketlere yatırım yapılırken, yatırımın yüzdesi Çin ve yabancı yatırımcılar tarafından ortaklaşa kararlaştırılabilir.
Söz konusu bu kanun uyarınca:
- Havalimanına yapılacak olan yabancı yatırım yüzdesi, Çinlilerin elinde bulundurduğu pay yüzdesini geçemez ve bu durumda da yabancı yatırımcının payı en yüksek %49 olabilir.
- Yabancı bir ortak ile kurulmuş olan bir ortak teşebbüsün süresi de en fazla 30 yıl olarak kanunda belirlenmiştir.
Devam Edecek

• - Almanya’nın Getirdiği Kısıtlamalar
• - Çin’de Havacılık Sektöründe Yatırımla İlgili Bilgiler