Şubat 2012
THY ile anlaşması olan SVS Grup'un 2006'da toplam 75 bin 515 hastaya tıbbi eskortluk hizmet verdiği açıklandı. 100 personeli olan bu şirketin havacılık tıbbı eğitimi almış hekim ve paramedik kadroları var mı? Tabii ki yok! Tıbbi eskortluk, ciddi hastalığı olan bir insanı tekerlekli sandalye veya sedye ile uçağa sarsmadan bindirmekten ibarettir sanılıyor olmalı. Hangi hastanın hangi önlemlerle uçup uçamayacağına bu konuda eğitilmiş hekimler karar verebilir. Yer koşullarında durumu stabil olan bir hasta, irtifada basınç ve oksijen azalmasına bağlı olarak kötüleşebilir. İrtifa fizyolojisi, uçuş psikolojisi, havacılık tıbbı bilgileri ışığında yapılacak bir değerlendirme ile bazı hastaların havayoluyla seyahatini kısıtlama, bazılarına da belirli önlemlerle uçuş müsaadesi verme yetkisi uçuş doktorlarınındır. Bu konuda DHMİ'nin büyük sorumluluğu var; hava ambulans şirketlerine de hasta taşıma müsaadesi verirken hekimlerin böyle bir eğitimden geçip geçmedikleri sorulmuyor bile.
Uçuş doktorlarının katkısı sadece uçuş öncesi değerlendirmeyle sınırlı da değildir. Uçakta acilen rahatsızlanan bir hasta için en yakın meydana acil iniş (diversion) planlaması yapılırken de, o meydanda havacılık tıbbına aşina hekim(ler) olması, yerden telsizle hastaya yapılacak müdahalelerle ilgili destek alınabilmesi, uçuş ekibini çok rahatlatacağı gibi, suçu uçakta rahatsızlanmak olan hastaların yaşamsal risklerini de azaltır.
En ideali, havacılık tıbbı eğitimi almış hekimlerin (uçuş doktoru) desteğidir, ancak bu hekimlerin bulunmadığı uçuş koşullarında diğer hekimlerin de yapabilecekleri çok şey vardır. Nitekim Şubat ayında uçakta fenalaşan bir hastaya Sağlık Bakanı Recep Akdağ'ın müdahale ettiğini gazeteler yazdı. Ama dünya sivil havacılığında yapılmış tespitlere göre, uçak yolcusu hekimlerin bazıları, özellikle uzmanlık alanları dışındaki hastalık olgularında sorumluluk almaktan kaçınmakta, bazıları da yolculuk sırasında uyku ve rahatlarını kaçırmamak için acil hasta anonsu yapıldığında sessiz kalmaktadırlar. Önerimiz, ticari havayolu şirketlerimizin uçağa yolcu olarak binen hekimleri teşvik etmek için bilet ücretinde küçük bir indirim yapmalarıdır; bu bizim icadımız olmayan, dünyada örnekleri olan bir uygulamadır. Böylece telaşlı anonslarla tüm yolcuları heyecanlandırmak yerine, hangi koltukta oturduğu bilinen konuyla ilgili uzman hekimin yardımı sessizce talep edilebilir. Çünkü her uçuşta bir uzman hekim, bir Sağlık Bakanı olmayabilir...

YAZARIN DİĞER YAZILARI