1.000 kişilik uçaklarda tıbbi destek nasıl olacak?

Dr. Muzaffer Çetingüç

Eylül 2010
A-380, halen dünyanın en büyük yolcu uçağı olup, 850 kişiye kadar yolcu kapasitesine sahip. 40 bin feet irtifada uçuyor, 2009 yılında ticari uçuşlarına başlayacak. Bugünlerde deneme uçuşları yapılıyor; Lufthansa'ya ait olan A-380 uçağı 550 yolcuyla birlikte New York'a inişini bu ay içinde gerçekleştirdi. Boeing firması da 400 koltuklu B 747-8'i piyasaya sürmek üzere. 15-20 yıl sonra bin kişilik uçaklar gelecek,yakıt tüketimini azaltmak için daha da yüksek irtifa uçuşları başlayacak; bu uçuşlarda kozmik radyasyon zararları, mürettebatın ve yolcuların jet-lag problemleri büyüyecek.Daha çok insan hava yoluyla seyahat edecek, uçaklarda daha çok yaşlı yolcu olacak; aynı anda daha çok kişide kalp krizi, epilepsi, diyabet, inme gibi acil durumlar, ölümler, doğumlar, uçak tutması, kulak ağrısı, korku ve panikler çıkabilecek... Bir yolcunun acil hastalığı nedeniyle en yakın meydana inilmesi (diversion) zor olacağı için, birçok tıbbi sorunun uçak içinde halledilmesi gerekecek...

- Yer merkezleriyle telekomünikasyon kurarak, EKG, kan basıncı, pulse oksimetri, kapnometri ve görüntüleme bilgilerini aktarma yöntemleri (tıbbi telemetri-telemedicine) rutine girecek,
- Kullanımı kolay, non-invazif testler yapan akıllı teşhis cihazları, her tür acil ilaç ve tıbbi malzemeyi içeren kitlerin, taşınabilir oksijen tüplerinin, vs. el altında bulundurulması zorunlu olacak,
- Kabin ekibinin kardiopulmoner resusitasyon ve defibrilasyon uygulamalarını bilmeleri, hastalanan kişilere müdahale için özel bölmeler bulunması gerekecektir.
Sivil havacılığımız, büyük bir ivmeyle gelen bu gelişmelere hazır mıdır? 300 milyon dolar ödenerek A-380 uçağı alınabilir, ama 800-1000 kişilik uçağa özel tıbbi sorunlarla baş etmek için eğitilmiş insan gereksinimi dikkate alınıyor mu bilmiyoruz. Şimdiden (en azından fikri planda) yapılan bir şeyler olmasını ümit ediyoruz.
Büyük havayolu şirketlerimizin de, üst organizatör SHGM'nin de yakın gelecekle ilgili tıbbi planlamaları olmalıdır. Ama öncelikle havacılık tıbbı uzmanlarına kadrolar açılması, bu elemanların eğitilmesi gerekir. Çünkü maalesef uçaklarla birlikte bunlar verilmiyor.

Hazırlayan: Doç. Dr. Muzaffer Çetingüç
Havacılık Tıbbı Derneği Başkanı

YAZARIN DİĞER YAZILARI