Şubat 2012

Her gün binlerce hava trafik operasyonu gerçekleştirilen dünya havacılığında kontrolörlerin operasyonel hata oranları çok düşüktür: 2003 yılı rakamı 100 bin uçuşta 0,78 kadardır. FAA bu oranın daha da azaltılması için çalışmalar yapmaktadır. 1996-2004 yılları arasını kapsayan veritabanı analizinde, 8.887 operasyonel hata değerlendirilmiş, hataların çoğunun kontrolörün pozisyon sorumluluğunu aldığı ilk 20 dakika içinde yoğunlaştığı (ilk 10 dakikada %16, ikinci 10 dakikada da %16) görülmüştür. Bu bulgu, işe başlama ve göreve konsantre olma periyodunun riskli olduğunu göstermekte, ancak katkıda bulunan diğer unsurları (iş yükü, çevresel etkenler, vs) açıklamamaktadır (2).
FAA'nın kontrolör hatalarını azaltmak için yaptığı başka bir çalışma 2001-2004 yılları arasını kapsamakta olup, belirlenen 1.144 ciddi hata tiplerine göre tasnif edilmiş ve şu bulgular elde edilmiştir: Radar okuma (%38), Komünikasyon (%17), Koordinasyon (%3), Bildirim (%2). Toplamı %61 olan bu hatalardan kalan %39 hata oranı, bunların çeşitli kombinasyonları biçiminde gerçekleşmiştir. Rakamların açıkça gösterdiği şey, hataların yoğunlukla radar okuma ve komünikasyonda toplanmakta olduğu; bunun da, kontrolörün dikkat dağınıklığıyla arttığıdır (3). Emniyetli bir uçuş yönetimi için kontrolörün bedensel ve zihinsel sağlığı kritik önemdedir. 2. Sınıf yıllık sağlık muayenesine tabi olan Kolombiya'lı 478 kontrolör üzerinde yapılan ve 1994-2002 yılları arasını kapsayan bir çalışmada, endokrin ve metabolik bozukluklar (obezite, hiperlipidemi, hiperürisemi) yüksek bulunmuştur. İkinci yükseklik depresyon oranında (%14) ortaya çıkmıştır. Stres ve yorgunluğun bu hastalıklarda katkısı olduğu kabul edilmektedir. İlginç bir bulgu olarak, akut solunum yolu enfeksiyonları normal popülasyona göre 7 kat fazla görülmüştür. Beklenenin aksine kalp damar hastalıkları yüksek çıkmamıştır (4).
1999 yılında 3247 profesyonel kontrolörün katıldığı bir başka araştırmada, 31-50 yaş grubunda kronik yorgunluk ve uyku bozukluklarının yaygın olduğu, bunun hızlı döngülü vardiya düzeniyle ilgili olabileceği değerlendirilmiştir. Bu araştırmada ayrıca, problemli durumlarla baş etme becerisinin yaş arttıkça geliştiği sonucu alınmıştır ki bu, 56 yaşında emeklilik kuralını gözden geçirmeyi gerektiren bir bulgudur (1).

Kaynaklar:
1. Cruz CE, Schroeder D, Boquet A. The relationship of age and shiftwork to sleep, fatigue and coping strategies   in air traffic controllers. 76th Annual ASMA Scientific Meeting (2005) Abs.# 145
2. Schroeder D, Bailey LL, et al. Temporal factors in air traffic control operational errors. 77th Annual ASMA Scientific Meeting (2006) Abs.# 116
3. Bailey LL, Pounds J, Manning CA, Schroeder D. ATC en route operational errors. 77th Annual ASMA Scientific Meeting (2006) Abs.# 461
4. Duque LV. Morbidity in Colombian air traffic controllers,1994-2002. 74th Annual ASMA Scientific Meeting (2003) Abs.# 32

YAZARIN DİĞER YAZILARI