Şubat 2012
Bu sorunun net cevabı, HAYIR'dır. Havacılıkta sadece pilotlar değil, hava trafik kontrolörleri, uçak bakım ve yer ekipleri de görev günlerinde oruç tutmamalıdırlar. Aynı kısıtlama, müsabaka hazırlığındaki sporcular, ameliyata girecek cerrahlar, uzun yola çıkan sürücüler, sınava hazırlanan öğrenciler, vs. için de geçerlidir. Çünkü oruç nedeniyle uyku ve uyanıklık ritminin değişmesi yüzünden, halsizlik, dalgınlık ve uyuklama olabilir; 10-12 saat süreli açlık ve susuzluk nedeniyle kan şekeri ve tansiyon düşmeleri, dikkat ve bellek bozuklukları; özellikle sigara tiryakilerinde sinirlilik görülebilir.
Oruç ibadeti sırasında kendini Allaha daha yakın hissederek güzelleşen, daha hoşgörülü, olgun ve yardımsever davranan kişiler de mutlaka vardır; ama kamuda görevli yetki ve sorumluluk sahibi bazı kişilerin oruçlu kafayla daha agresif, sabırsız-özensiz, baştan savmacı tutumlar sergiledikleri de bir gerçek. Bu yüzden, bu ay süresince eğitimde, bilimde, politikada, ekonomide, trafikte vs. yanlışlar yapıldığı, kazalara uğranıldığı, verim ve kazanç kaybı olduğu vs. pek üzerinde durulmayan gerçeklerdir.
Geçen seneki ramazan ayında www.airporthaber.com sitesinde Sefa İnan, Sabiha Gökçen Havaalanının Genel Müdürü Em.Hv.Pl.Tümg. İbrahim Yumukoğlu'nu ziyaretinde pilotların oruç tutmalarının doğru olup olmadığı üzerinde konuşurken, generalin Hava Kuvvetlerinde görevli olduğu dönemde pilotlara kiraz ikram ederek bir nevi test yaptığını, yemeyenlerin uçuşunu kestiğini hoş bir anı olarak anlatmış. Sefa İnan, acaba uygulama nasıl diye THY'deki bir doktora telefon ettiğini, Hipokrat yemini etmiş doktorun, 'ben bu konuda yorum yapmak istemiyorum' gibi ilginç (!) bir cevap verdiğini, bunun da tıbbi konularda bile bir baskı yaratıldığı anlamına geldiğini yazmıştı.
      Oruç ve Performans
Oruçla performans ilişkisi üzerinde spor dünyasından gelen bazı yorumlar var; bunları pilotlar için de geçerli saymak abes değildir:
1. İzmir-Sporcu Sağlık Merkezi Başhekimi Dr. Şaban Acarbay: Oruçlu futbolcuların metabolizmalarını dengede tutmaları zordur... (5.10.2006 www.superspor.com)
2. Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Gülgün Ersoy: ''Oruç tutması sağlık yönünden sakıncalı gruplar içerisinde sporcuları da sayabiliriz... Sporcular açısından, böylesine sıcak havalarda uzun süre aç kalmak konsantrasyon bozukluğu ve ciddi performans düşüklüğü yaratır... Oruç tutan sporcuların açlık ve susuzluk nedeniyle kan şekerleri gün içerisinde giderek düşeceğinden ve vücudun ihtiyacı olan sıvı takviyesi mümkün olamayacağı için ciddi performans kayıpları olur... Çift görme, baş dönmesi, bulantı, kusma, çarpıntı gibi sorunlar ortaya çıkar...''  (7.9.2007 www.sporx.com)
3. Süper ligde son 5 sezon itibariyle ramazanda en çok G. Saray'ın puan kaybettiği, bunun da takımda düzenli oruç tutan 7 futbolcu olmasıyla ilgili olduğu... (5.10.2006 www.pafuli.net)
Askeri havacılıkta uçucuların oruç tutmaları da, katı diyet uygulamaları da engellenir. İki öğün arasının 4 saatten fazla zaman olmaması, ara öğünler verilmesi, uçuş öncesi çabuk enerji veren karbonhidratlı gıdalar alınması önerilir. İlke olarak zihinsel ve fiziksel performansın yaşamsal önemde olduğu kritik görevler yapan kişilerin oruç tutması, performansı azaltıp riski arttıracağı için sakıncalı sayılır.
Yaptıkları iş zaten dinen de ibadetle eşdeğer olan kişilerin (müdür, bakan, komutan, kaptan, şoför, hâkim, hakem, bilim adamı, öğretmen, vs.) oruçlarını sadece görevli olmadıkları günlerde tutmaları daha etiktir. Cumhurbaşkanımız Abdullah Gül'ün 13 Eylül günü Siirt'te oruçlu iken masasına konan suyu afiyetle içmesi, günah da sayılmaz, ülke için kritik bir yanlış da değil, basit insani bir zaaf ve dini bir kuralın masumca ihlalinden ibarettir. Ama bu hata oruçlu beynin daha ciddi yanlışlıklar yapabileceğinin göstergesi değil midir? Önemli bir yarış veya müsabakaya çıkacak sporcunun da, tedavimi yapan doktorun da, ülkemi yöneten kişilerin de, benim uçağımın pilotunun da oruç tutmalarının görünür veya görünmez kazalara yol açabileceği, en azından riskin artacağı rahatlıkla söylenebilir. Kesin sayı ve oranlarını bilmemiz mümkün değilse de, bu ay içinde pek çok trafik kazası, can ve mal kaybı, oruçlu sürücülerin performans kaybına bağlı olarak ortaya çıkıyor olmalıdır. Kimsenin görev sırasında ibadet veya diyet amacıyla aç-susuz kalarak başkalarının can güvenliğini tehlikeye atma hakkı olamaz, olmamalıdır.
Bu görüşümüz, ilahiyat profesörü Zekeriya Beyaz tarafından çok yakın cümlelerle (devlet adamlarını ve doktorları dahil ederek,) 14 Eylül 2007 günü ATV kanalında teyid edilmiştir. Bu, dinimizin hoşgörüsünün yetkili bir ağızdan ifadesi olduğu kadar, dini ve bilimsel konuları ayrıştırma olgunluğuna ulaşmış laik bir ülkede yaşadığımızı hissettirmesi bakımından da önemlidir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI