Toplu Ulaşım Haftası-Transist 2011

Suat Sarı

Mayıs 2012

Sempozyumun ana konusu toplu ulaşımı değerlendirdiğimizde ,hızlı, ekonomik, güvenli, çevreye az zarar veren ve çağın koşullarına uygun bir ulaştırma sisteminin kurulmasının, ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapısının gelişmesine etki eden başlıca faktörlerden olduğunu görmekteyiz.. Doğal kaynakların verimli bir şekilde kullanılması, mal ve hizmetlerin hızlı dağıtılması, iç ve dış ticaretin geliştirilmesi ancak yolcu ve yük taşımacılığının dikkatli bir şekilde planlanması ve düzenli bir ulaştırma ağının oluşturulması ile mümkün olacaktır.

Günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan şehirlerde en önemli sorun, ulaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorun, refah seviyesinin artması ile paralel olarak kişi başına düşen özel otomobil sayısının yükselmesi ile gün geçtikçe ciddiyetini daha da artırmaktadır. Artık nüfusun büyük çoğunluğunun şehirlerde yaşadığı günümüz dünyasında, özellikle metropollerde bir yerden bir yere gitmek çoğu zaman bir eziyet haline gelmiş durumdadır. Çok sayıda şehir sakininin özel arabalarıyla seyahat etmeye çalışması sonucunda günün belirli saatlerinde yollar tıkanarak trafik sıkışmakta hatta kimi zaman tamamen hareketsizleşmekte ve yüzbinlerce insan saatler boyunca arabalarının içinde kısılıp kalmaktadır. Böylesi bir durumun yarattığı olumsuzluklar sadece bireylerin yaşadığı can sıkıntısıyla özetlenemez. Trafik yoğunluğunda salınan zehirli gazların havayı kirletmesi, şehir nüfusunun 'karbon ayak izinin' artması ve genel anlamda hayat kalitesinde yaşanan düşüş, şehir yönetimlerini çıkar yollar aramaya itmektedir. Aslında bu sorunlardan kurtulmak imkansız değildir. Şehirlerdeki insan akışını yönlendirmenin en ustalıklı ve çevre dostu yolu, toplu taşımacılık ve toplu ulaşım sistemlerinden geçmektedir. Dünyada pek çok metropolde toplu ulaşım yöntemleri toplumun her kesiminden insanın kullanımına hizmet etmekte ve trafik sorununa gerçek bir çözüm sunmaktadır

İstanbul kent içi ulaşımı 1869 yılında Dersaadet Tramvay Şirketi'nin kurulması ve Tünel Tesisleri'nin inşaasıyla başlar. 1871 yılında ilk atlı tramvay hizmete girer. Şubat 1914'te elektrikli tramvay işletmeciliğine geçilir. 1926 yılında ilk otobüsler alınır. Bir süre muhtelif yabancı şirketler tarafından işletilen elektrik, tramvay ve tünel işletmeleri 1939 yılında millileştirilerek İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel (İETT) İşletmeleri Umum Müdürlüğü adı altında bugünkü hüviyetine kavuşur.. Elektrikli tramvaylar 1961 yılında Avrupa, 1966 yılında ise Anadolu Yakasında seferden kaldırılır. 1961 yılında işletmeye alınan troleybüsler, 1984'e kadar İstanbullulara hizmet verir.

İstanbul daki çarpıcı ulaşım değişimlerine göz attığımızda;

1850 Eminönü-Üsküdar arasında günde dört sefer yapan vapurlar çalıştırılmaya başlandı. 1858 de Kabataş-Üsküdar arasında ilk arabalı vapur seferlerine başlandı.1869 da İstanbul'da iki katana (Macaristan ve Avusturya'dan getirilen atlar) tarafından çekilen ilk atlı tramvay deneme seferlerine başladı.1872 deAksaray-Yedikule hattında atlı tramvay işlemeye başladı. 1875 de Buharlı sistemle çalışan ve Dünyanın ikinci metrosu olan Tünel, törenle hizmete açıldı. İlk uygulanan ücret 10 para idi. Aralık 1923 Tramvaylarda perde kaldırılarak kadınlarla erkeklerin ayrı seyahat etmesi uygulamasına son verildi. 1931 deHarbiye-Beşiktaş hattında otobüs seferi başladı. 1951 de,22 kilometrelik İstanbul çevreyolunun (E5) yapımına başlandı.

Ülkemiz insanlarının batı ülkelerindeki toplu ulaşım konforuna ulaşması dileğiyle....

İstanbul Büyükşehir Belediyesinin destekleriyle, İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 1-2 Aralık 2011 tarihleri arasında organize edilen , 'Toplu Ulaşım Haftası' etkinlikleri çerçevesinde Haliç Kongre Merkezinde gerçekleştirilen 'Ulusal Toplu Ulaşım Sempozyum ve Sergisi'ne İTO adına panelist olarak katılma imkanı buldum.Sempozyumdaki sergide florya tren istasyonunun 1871 de, K.Çekmece tren istasyonunun 1875 de inşa edilip ,tren seferlerinin başladığını öğrenmem doğrusu beni hayretler içinde bıraktı.

Sempozyumun ana konusu toplu ulaşımı değerlendirdiğimizde ,hızlı, ekonomik, güvenli, çevreye az zarar veren ve çağın koşullarına uygun bir ulaştırma sisteminin kurulmasının, ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapısının gelişmesine etki eden başlıca faktörlerden olduğunu görmekteyiz.. Doğal kaynakların verimli bir şekilde kullanılması, mal ve hizmetlerin hızlı dağıtılması, iç ve dış ticaretin geliştirilmesi ancak yolcu ve yük taşımacılığının dikkatli bir şekilde planlanması ve düzenli bir ulaştırma ağının oluşturulması ile mümkün olacaktır.

Günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan şehirlerde en önemli sorun, ulaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorun, refah seviyesinin artması ile paralel olarak kişi başına düşen özel otomobil sayısının yükselmesi ile gün geçtikçe ciddiyetini daha da artırmaktadır. Artık nüfusun büyük çoğunluğunun şehirlerde yaşadığı günümüz dünyasında, özellikle metropollerde bir yerden bir yere gitmek çoğu zaman bir eziyet haline gelmiş durumdadır. Çok sayıda şehir sakininin özel arabalarıyla seyahat etmeye çalışması sonucunda günün belirli saatlerinde yollar tıkanarak trafik sıkışmakta hatta kimi zaman tamamen hareketsizleşmekte ve yüzbinlerce insan saatler boyunca arabalarının içinde kısılıp kalmaktadır. Böylesi bir durumun yarattığı olumsuzluklar sadece bireylerin yaşadığı can sıkıntısıyla özetlenemez. Trafik yoğunluğunda salınan zehirli gazların havayı kirletmesi, şehir nüfusunun 'karbon ayak izinin' artması ve genel anlamda hayat kalitesinde yaşanan düşüş, şehir yönetimlerini çıkar yollar aramaya itmektedir. Aslında bu sorunlardan kurtulmak imkansız değildir. Şehirlerdeki insan akışını yönlendirmenin en ustalıklı ve çevre dostu yolu, toplu taşımacılık ve toplu ulaşım sistemlerinden geçmektedir. Dünyada pek çok metropolde toplu ulaşım yöntemleri toplumun her kesiminden insanın kullanımına hizmet etmekte ve trafik sorununa gerçek bir çözüm sunmaktadır

İstanbul kent içi ulaşımı 1869 yılında Dersaadet Tramvay Şirketi'nin kurulması ve Tünel Tesisleri'nin inşaasıyla başlar. 1871 yılında ilk atlı tramvay hizmete girer. Şubat 1914'te elektrikli tramvay işletmeciliğine geçilir. 1926 yılında ilk otobüsler alınır. Bir süre muhtelif yabancı şirketler tarafından işletilen elektrik, tramvay ve tünel işletmeleri 1939 yılında millileştirilerek İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel (İETT) İşletmeleri Umum Müdürlüğü adı altında bugünkü hüviyetine kavuşur.. Elektrikli tramvaylar 1961 yılında Avrupa, 1966 yılında ise Anadolu Yakasında seferden kaldırılır. 1961 yılında işletmeye alınan troleybüsler, 1984'e kadar İstanbullulara hizmet verir.

İstanbul daki çarpıcı ulaşım değişimlerine göz attığımızda;

1850 Eminönü-Üsküdar arasında günde dört sefer yapan vapurlar çalıştırılmaya başlandı. 1858 de Kabataş-Üsküdar arasında ilk arabalı vapur seferlerine başlandı.1869 da İstanbul'da iki katana (Macaristan ve Avusturya'dan getirilen atlar) tarafından çekilen ilk atlı tramvay deneme seferlerine başladı.1872 deAksaray-Yedikule hattında atlı tramvay işlemeye başladı. 1875 de Buharlı sistemle çalışan ve Dünyanın ikinci metrosu olan Tünel, törenle hizmete açıldı. İlk uygulanan ücret 10 para idi. Aralık 1923 Tramvaylarda perde kaldırılarak kadınlarla erkeklerin ayrı seyahat etmesi uygulamasına son verildi. 1931 deHarbiye-Beşiktaş hattında otobüs seferi başladı. 1951 de,22 kilometrelik İstanbul çevreyolunun (E5) yapımına başlandı.

Ülkemiz insanlarının batı ülkelerindeki toplu ulaşım konforuna ulaşması dileğiyle....

YAZARIN DİĞER YAZILARI