Türk Sivil Havacılık kanunundaki ceza hükümlerinde yeni değişiklikler 5728 sayılı kanunla yürürlüğe girdi (2)

Yaşar Öztürk

Şubat 2012

Ceza hükümlerinde yapılan değişiklikler:

5728 sayılı kanunun 434. maddesi ile TSHK'nun 'Hürriyeti Bağlayıcı Cezayı ve Para Cezasını Gerektiren Davranışlar' başlıklı 141.maddesinin başlığı 'Suç Oluşturan Davranışlar' olarak ve madde metnin de;

'Bu Kanunun 7, 36, 91, 92 ve 94 üncü maddeleri ile 93 üncü maddenin (b), (c), (e) ve (g) bentlerine aykırı davranışta bulunanlar, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Bu Kanunun 31 ve 32 nci maddeleri ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 93 üncü maddesinin (a), (d), (f) ve (h) bentlerine aykırı davranışta bulunanlar, iki aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.' şeklinde değiştirilmiştir.

Yeni değişiklikte TSHK'nun 142.maddesi ile düzenlenen ve cezai yaptırıma bağlanan eylemler ve cezaları 141 inci maddeye 2.fıkra olarak dahil edilmiş; 142, 144 ve 145 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. TSHK'nun 142 maddesi ile düzenlenmiş iken 141 inci maddenin 2 nci fıkrası ile düzenlenen eylemlerle ve 1 inci maddede düzenlenen eylemlerin faillerine verilecek cezalar artırılmıştır.

5728 sayılı kanunun 435 inci maddesi ile TSHK'nun 'Para Cezasını Gerektiren Davranışlar' başlıklı 143 üncü maddesinin başlığı 'Kabahat oluşturan davranışlar' olarak ve madde metni de;

'Bu Kanunun;

a) 11, 18, 19, 26, 28, 29, 54,58 ve 89 uncu maddeleri ile 9 uncu maddesinin üçüncü, 95 inci maddesinin birinci ve 102 nci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı davranışta bulunanlara bin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar,

b) 23, 24, ve 25 inci maddeleri ile 57 nci maddesinin son fıkrasına aykırı davranışta bulunanlara beş yüz Türk Lirasından on bin Türk Lirasına kadar, idari para cezası verilir.

Yukarıdaki fıkralarda belirtilenler dışında kalıp da Ulaştırma Bakanlığının sivil havacılığı düzenlemek maksadıyla alacağı önlemlere uymayanlara, beş yüz Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir.

Bu madde hükümlerine göre idari para cezasına karar vermeye Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürü yetkilidir.' şeklinde değiştirilmiştir.

Yapılan değişiklikle kabahatlere verilecek cezalar, beş yüz Türk Lirası ile on bin Türk Lirası arasında olmak üzere ve hangi kriterlere göre cezanın tayin edileceği belirtilmeden, Sivil Havacılık Genel Müdürüne çok geniş bir takdir hakkı verilmiştir.

Ceza hükümlerinde yapılan yeni düzenlemelere göre;

A) a. Türk hava sahasının tamamının veya belirli bir bölümünün kullanılmasının veya muayyen bölgeler üzerinden uçuşun yasaklanması veya sınırlanması halinde, bu yasak veya tahditleri ihlal edenler (TSHK md.7)

b. Havaalanlarındaki hava trafiği veya üzerindeki hava sahası gerektirdiği takdirde veya kamu düzenine ilişkin nedenlerle hava trafiğine açık bir havaalanının kullanılmasının sınırlanması veya geçici olarak kapatılması hallerinde, bu sınırlama veya yasakları ihlal edenler (TSHK md.36)

c. TSHK'nun öngördüğü esaslar dairesinde saptanmış bulunan havaalanlarından başka yerlere sivil hava araçlarının iniş kalkış yapması halinde, bu eylemin failleri (TSHK md.91)

d. TSHK'nun öngördüğü esaslar dairesinde saptanmış bulunan havayolunu izlemeyen ve uçuş sırasında hava trafik kontrol yetkililerinin talimatına aynen uymayan sivil hava araçlarının ihlalde bulunan personeli (TSHK md.92)

e. Uçuş sırasında;

- Akrobatik uçuş veya benzeri hava gösterileri yapanlar, (TSHK md.93/b)

- Zirai mücadele dışında yere herhangi bir madde atan, döken veya boşaltan, yangınla mücadele uçakları hariç yerden herhangi bir madde alanlar (TSHK md. 93/c)

- Herhangi bir madde veya nesneyi çeken veya uçağın nizami kullanılma şeklinin dışında taşıyan (TSHK md.93/e)

- Silah, cephane, her nevi harp malzemeleri, patlayıcı, yanıcı, tahrip edici ve aşındırıcı madde, zehirli gaz, nükleer yakıt, radyoaktif madde, can ve mal güvenliği yönünden tehlikeli olduğu saptanmış her nevi katı, sıvı ve gaz halinde madde taşıyanlar (TSHK md.93/g)

f. Can ve mal güvenliği veya kamu düzeni veya yurt güvenliği gerekçe-siyle, yetkili makamlardan vaki olacak talimat karşısında hava aracını, bildirilecek havaalanına indirmeyenler (TSHK. md.94),

TSHK.nun 141/1 maddesi hükmüne göre, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

B) a. Yabancı ülkelere giden veya yabancı ülkelerden gelen hava araçlarını gümrüklü havaalanlarından kaldırmayan veya indirmeyenler (TSHK md.9)

b. Türkiye Cumhuriyeti ülkesi içinde, iki nokta arasında havayolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımalarını Türk hava araçları ile yapmayanlar (kabotaj hakkını ihlal edenler (TSHK md.31)

c. Ulaştırma Bakanlığından izin almadan, sivil hava araçları ve askeri hava araçlarının dışında Devlet hava araçlarının ve paraşütçülerin katıldığı yarışmaları vesaire gösterileri yapanlar (TSHK md.32)

d. Uçuş sırasında; - Tehlike zorunlu durumlar hariç paraşütle atlayanlar (TSHK md.93/a)

- Fotoğraf çekme yasağı olan yerlerin fotoğrafını çekenler(TSHK md.93/d)

- Her türlü reklam ve propaganda niteliğinde faaliyette bulunanlar. (TSHK md.93/f)

- Görülen hizmetin ve içinde bulunulan durumun gerektirdiğinin dışında yayın ve haberleşme yapanlar (TSHK md.93/h) TSHK.nun 141/1 maddesi hükmüne göre, iki aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

C ) a. Hava aracı kazalarında zorunlu kurtarmaya yardım işlemleri ile can ve mal güvenliğini korumaya yönelik tedbirler dışında araştırma ve soruşturmanın selametle yürütülmesini engelleyecek işler yapanlar ve delillerin aynen muhafazasını sağlamayanlar (TSHK md.11)

b. Ulaştırma Bakanlığından izin almadan, ticari amaçla ücret karşılığında hava araçlarıyla yolcu veya yük taşıyanlarla ticari amaçla diğer faaliyetlerde bulunanlar (TSHK md.18)

c. Hava araçlarıyla ticari amaçla belirli hatlar üzerinde ücret karşılığında yolcu veya yük taşıması yapacak olanlardan, 18.maddedeki izinden başka işletme ruhsatı almayanlar (TSHK. md.19)

d. Tarifeli olarak hava ulaştırma hizmeti yapmak için ruhsat almış bulunan işletmelerden, talep edildiğinde tarife içerisinde yapılan her uçuşta posta taşımayanlar (TSHK md.26)

e. Denetim için istenilen bütün teknik ve ekonomik bilgileri vermeyen ruhsat sahipleri (TSHK md.28)

f. Taşımayı ilgilendiren genel şartlar ve tarifelerde izin verilmesinden sonra yapılacak değişiklikleri Ulaştırma Bakanlığına tasdik ettirmeyenler (TSHK md.29)

g. Türk sivil uçak siciline tescil edilen hava aracını, evvelce kayıtlı bulunduğu sicilden sildirmeyenler (TSHK md.54)

h. Türk sivil uçak siciline tescil edilmiş Türk sivil hava aracında, ilgili yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiş milliyet ve tescil işaretlerinden başkasını taşıyanlar ve başka bir devletin siciline tescil ettirenler (TSHK md.58)

ı.Türk hava sahasında uçuş yapacak hava araçlarında TSHK.nun 89 uncu maddesinde sayılan belgeleri bulundurmayanlar ve yetkili makamlar tarafından yapılan kontrollerde göstermeyenler (TSHK md.89)

i. Yabancı ülkelere giden veya yabancı ülkelerden gelen hava araçlarının, belirlenmiş bulunan gümrüklü havaalanlarından başka bir yere zorunluluk nedeniyle iniş yapması halinde, durumu derhal havaalanı yöneticisine, yoksa en yakın mülki amire veya zabıta yetkilisine duyurmayan ve yetkili makamlar el koyuncaya kadar hava aracını, yolcuları ve yükü ile birlikte güvence altına almayan sorumlu pilot (TSHK md.9/3),

j. Ulaştırma Bakanlığından yeterlik belgesi almadan, bu belgeleri belirli süreler içinde yenilemeden faaliyette bulunan pilot ve hava aracının sevk ve idaresi bakımından gerekli personel (TSHK md 95/1),

k. Hava aracında suç işlenmesi halinde gereken kanuni tedbirlerin alınmasını sağlamak amacıyla durumu en kısa zamanda yetkili makamlara intikal ettirmeyen, yurt dışında ise Türk konsolosluğuna bildirmeyen veya bildirilmesini sağlamayan ve her iki halde de ayrıntılı bir rapor vermeyen kaptan pilot (TSHK 102/2),

TSHK.nun 143/1 maddesi hükmüne göre, bin Türk Lirasından on bin Türk Lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır.

D ) a. Ruhsatın örneklerini işletmesinde, müşteri ve iş çevrelerinin kolaylıkla görüp okuyabilecekleri yerlere asmayan ruhsat sahibi (TSHK md.23)

b. İşletme faaliyetlerini ruhsatın şartlarına aynen uyarak yürütmeyen ruhsat sahibi (TSHK md.24),

c. Ücret tarifeleri ile birlikte uygulama tarihini ticari, mali ve ekonomik koşullara uygun olarak belirleyerek yürürlüğe koymadan üç gün önce üçüncü kişilere duyurmayan ruhsat sahibi (TSHK md.25),

d. Sivil uçak sicilinde ve verilecek tescil belgesinde yer alan kayıtlarda değişiklik olduğu takdirde, en geç onbeş gün içinde başvurarak yeni durumu sicile ve kayıt belgesine işletmeyen ilgili (TSHK md.57/son)

TSHK.nun 143/2. maddesi hükmüne göre, beş yüz Türk Lirasından on bin Türk Lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır.

E ) TSHK'nun 143üncü maddesinde belirtilen ve atıfta bulunulan eylem ve davranışlar dışında kalıp da, Ulaştırma Bakanlığının sivil havacılığı düzenlemek maksadıyla alacağı önlemlere uymayanlara, beş yüz Türk Lirasından on bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verileceği de, 143.maddenin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir.

TSHK.nun 143 üncü maddesine göre verilecek idari para cezalarına karar verme yetkisi Sivil Havacılık Genel Müdürüne verilmiştir. (TSHK md 143/son)

YAZARIN DİĞER YAZILARI