Dr. Suat Sarı
Dr. Suat Sarı

Havalimanı Terminallerinde yolcu psikolojisi ölçülüyor mu?



Başlıktaki sorunun amacı, milyonlarca yolcunun geçtiği havalimanı terminallerinde yolcu psikolojisi hakkında bilimsel bir araştırma yapılıp yapılmadığına yöneliktir. Trafik ve Ulaşım konularında 1985-1990 yıllarında Alman Trafik mühendisleriyle İstanbul ana arterlerinde Trafik analizlerini yaparken ekibin içindeki "Trafik psikolog"u çok ilgimi çekmiş ve Trafiğin sürücü davranışlarını gözlemlemek adına psikolojik argümanları olan çok komplike bir bilim dalı olduğuna şahit olmuştum. Bu bağlamda havalimanı terminallerinin de tıpkı karayolundaki araçlar gibi yüksek seviyedeki yolcu giriş-çıkış trafiğine sahip bir trafik sirkülasyonuna sahip olduğunu söylemenin abartı olmayacağını düşünüyorum.
Kuşkusuz hükümet tarafından çok akıllı politikalarla sektöre verilen teşvikler, devlete kat be kat vergi olarak döndü. Doğal olarak yolcu potansiyeli artışına parelel yeni havalimanı terminallerinin temeli atıldı. Bir çoğu tevsii edildi. Daha çok istihdam ve vatandaşa, daha ucuz, konforlu bir ulaşım imkanı sağlandı. Bu sayede karayolundaki ulaşım sirkülasyonu azalarak kaza oranları daha da azaldı. Velhasıl sektöre inanılmaz bir katma değer kazandırıldı.
Bu yolcu artış trendine paralel olarak, terminal geometrileri, techizatları ve mahalleri ile terminal personel yapılanması ne kadar yeterlidir diye sorduğumuzda, gördüklerimiz ve yaşadıklarımız, terminal yönetimlerinin yolcu anketleri yapması ve bunları kamuoyu ile paylaşması gerekliliğini göstermektedir.
Şimdi, bir yolcu gözüyle; İstanbul Atatürk Havalimanı'nda nelerin yapılması gerektiği yönündeki izlenimlerimi aşağıda sıralamak istiyorum;
a) Dışhatlar geliş bagaj bekleme alanları ve terminal koridorlarının aydınlatma alanlarının enerji tasarrufu sebebiyle yarı yarıya karartılması yanlış bir politikadır. Bu alanlar yolcunun terminalle tanıştığı önemli mahaller olup, aydınlık ortamların insan psikolojisininde rahatlamaya yol açtığı unutulmamalıdır.
b) İçhatlar geliş sağ giriş holünde, en sağdaki eğimli iniş platformu, her yolcunun çıkış kapısına en kısa yoldan varmaktan dolayı tercih ettiği bir yürüyüş yolu olup, çok dardır. Ya bu giriş yolu genişletilmeli ya da iniş merdivenleriyle bu platform birleştirilerek bagajlı yolcuya kolaylık sağlanmalıdır.
c) Yurda gelen yerli, yabancı turiste pasaport polisi "hoşgeldiniz" demekten sakınmamalıdır? Polisimizin o kulube de sürekli oturmanın zorluğuna rağmen" merhaba, hoşgeldiniz" demesi, ülkemiz için pozitif bir ilk karşılama imajı oluşturmaz mı?
d) İç hatlar geliş köprü altı, birçok taksicinin bağırışlarına sahne olan, siyah ve gri renklerin hakim olduğu karanlık ve kasvetli yer. Bu mahaldeki kolonlar renklendirilip, reklam alınması, yanısıra Havaş otobüsleri ve taksiciler daha geriye çekilip, çıkış mahalli daha ferah hale getirilemez mi ?
e) Dış hatlar terminali geliş  yolu günün belli saatlerinde 300 m'lere varan araç kuyruklarına sebep olmaktadır. Terminal önü yolcu servisleri ve taksiler, burada inanılmaz bir kaos yaşatmaktadırlar. Personel ve mürettebat servisleri için otopark zemin katta bir yer organize edilemez mi?
f) Dışhatlar ve içhatlar çıkışında yolcularını karşılamaya gelenlerin oluşturduğu, ses ve görüntü kirliliği, akrabalarının üzerine koşarken oluşan çığlıklar ve karşılamacısı olmayan yolcuların onların aralarından güç bela geçmelerini lütfen bir tahayyül ediniz! Bu sorun yıllarca devam ediyor. Özgürlük adına bir aileden 5-10 kişinin saatlerce terminalde beklemesi ve anılan alanda oluşan taşkınlıkların, diğer kişilerin hürriyetini engelleyici bir hale gelmesi ne kadar kabul edilebilir. Her önüne gelen uluslararası bir terminale girebilmelimidir ?
Şüphesiz bütün bu öneri ve eleştirilerin diğer cephesinde yolcuların olduğu ve yolcularımızın bazılarının da birtakım nezaketli davranışlara sahip olmadığını biliyoruz. Bu özel alanlarda nasıl davranılacağına dair slogan ve resimlerin terminal giriş yerlerinde sergilenmesi gerekliliği yolcuya yönelik ilk imaj olarak önemsenmelidir.
Sonuç olarak artık terminallerde farklı bir yönetim PARADİGMASINA ihtiyaç var. Yolcu ve havalimanı personelinin davranışları, psikologlar nezdinde ele alınmalı, yolcularla periyodik anketler yapılmalı, anket sonuçları medya ile paylaşılarak, havalimanı yolcularının bu özel alanlarda davranışlarına daha özen göstermeleri sağlanmalıdır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI
Gökyüzü Haberci Android Market'te.

GÖKYÜZÜ HABERCİ E-DERGİ

Gökyüzü Haberci'yi Facebook'ta takip edin
Bumerang - Yazarkafe

FİRMALAR