Dr. Suat Sarı
Dr. Suat Sarı

Sosyal Skor Uygulaması!...

Çin devrim gibi bir uygulamaya imza atıyor. Eminim bu uygulamayı diğer gelişmiş ülkelerde yapacaklar. Çin 2020'den itibaren vatandaşları için 'sosyal skor' sistemini uygulamaya almaya hazırlanıyor. Mobil cihazlara yüklenecek bir uygulamayla çalışacak sistemde kullanıcılar hem sanal hem de gerçek hayatlarında izlenerek derecelendirilecek. Notu yüksek olan ayrıcalıklı hizmet alırken kötü notlular kendilerine eş bile bulamayacak.

Bir devletin, halkının her adımını dijital olarak takip edip, bireylerin aldığı kararları genel ahlak ve düzene uyup uymadığına göre değerlendirip vatandaşlarına kişisel 'kredi notu' vermeye başlayacağını söylersek ne dersiniz?

Sistem son yedi yıldır Çin'in Jiangu bölgesinde pilot proje olarak test ediliyor. Uygulama ile  insanların, hem sanal dünya hem de gerçek hayattaki yaşantıları takibe alınarak davranışlarının yasal ve ahlaki normlara uygunluğuna göre puanlandırma yapılacak. Bu puanlar ise A, B, C ve D olarak dört farklı kademede derecelendirilecek. A, dürüst ve örnek insanlardan, D başka bir  ifadeyle ahlaksız ve güvenilmez insan notu olacak. A sınıfına girenler en seçkin vatandaşlar olarak doğrudan 'yeşil liste'ye girecek ve sayısız ayrıcalıkla ödüllendirilecek. D sınıfında yer alanlar ise, toplumun en güvenilmez insanları olarak 'kara listede' sıralanacak. Bu listedekiler hem sanal hem gerçek hayatta çeşitli zorluklarla karşılaşacak.

Ancak "yeni sosyal skor" sistemiyle gerçek hayat da incelenecek. Yaya olarak karşıdan karşıya geçerken yaya geçidinden mi geçildi yoksa araçların arasına mı dalındı? Faturalar zamanında ödendi mi? Günde kaç saat bilgisayar oyunu oynuyorsunuz? Bunlar skoru düşürebilecek kriterler. Ancak toplumda başkalarına yardım edenler, yaşlı anne babasına destek olanlar ve hatalı davranışta bulunanları ihbar edenlere ek puanlar gelecek. Kredi durumu uygulama üzerinden anlık olarak vatandaşlara bildirilirken, iyi davrananlara övgü, kötü davrananlara ise uyarı mesajları gönderilecek.

Yaşlılara yardım gibi pek çok doğruyu yapan vatandaşlara iş bulmada kolaylık, çocuklarına iyi okullara giriş kolaylığı ve eğlence organizasyonlarında öncelik tanınacak. Üniversitede kopya çeken veya faturalarını ödemeyenler ise güvenilir olmadıkları kayıt altına alınacak. Devlet sosyal skor uygulamasını e-ticaret sitelerinden çöpçatan sitelerine kadar sanal hayatın tamamına yayacak. Güvenlik sorunu olan uçak veya trene bile binemeyecek.

Uygulama ne şekilde güvenilir olacak, bunu iler ki yıllarda göreceğiz. Kuşkusuz kişi mahremiyeti  ve kişisel özgürlüklere yönelik  problemler oluşacaktır. Birçok şikayet ve itiraz olacaktır. Şahsi görüşüm, günümüz toplumuna proaktif bir soluk vereceği yönündedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI
Gökyüzü Haberci Android Market'te.

GÖKYÜZÜ HABERCİ E-DERGİ

Gökyüzü Haberci'yi Facebook'ta takip edin

FİRMALAR