İşte Türkiye’yi Türkiye yapan 50 yer

Türkiye, dört imparatorluğa (Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı), onlarca devlete
ev sahipliği yapmış topraklar üzerinde yaşayan, genç ve dinamik bir cumhuriyet.
Önceki medeniyetlerin mirasını alırken, Türklerin Anadolu’ya girdiği Malazgirt
Savaşı’ndan bu yana, Türkiye’nin her karışında izler bıraktı. Cumhuriyetimizin
84’üncü yılını kutlarken, Türkiye’yi Türkiye yapan yerleri yeniden hatırlayalım
istedik. Tarihçi Orhan Koloğlu, Prof. Dr. Sina Akşin, yazar Erdoğan Aydın, Prof.
Toktamış Ateş ve siyaset bilimci Hasan Bülent Kahraman’ın rehberliğinde,
Türkiye’yi Türkiye yapan tarihi, kültürel yöreleri ve siyasete damgasını vuran
yerleri araştırdık, derledik…

1. MALAZGİRT OVASI
Bugün Muş’un bir
ilçesi olan Malazgirt Ovası’nda 1071’de Bizans İmparatoru Romen Diyojen’e karşı
yapılan savaş, Türklerin Anadolu’ya yerleşmesiyle sonuçlandı. Savaşta İmparator
Romen Diyojen esir düştü. Malazgirt Ovası’nda kazanılan savaş, aynı zamanda
Türklerin göçebelikten, yerleşik tarım toplumuna geçişinin de
başlangıcıydı.

2. KONYA – MEVLANA DERGAHI
Selçukluların İznik’ten
sonraki başkenti Konya, hem Selçuklu, hem de Osmanlı İmparatorlukları’nın
belirgin izlerini taşıyor. Ancak bugün tüm dünyada hoşgörünün, kardeşliğin
simgesi olmuş Mevlânâ Dergâhı, Haçlı Seferleri’nin yaşandığı dönemde farklı
inançları bağdaştıran hoşgörü merkezi oldu.

3. KARAMAN
Türkmen
medeniyetinin kurumlaşması ve Türkçenin yazı dili olarak geliştirilmesinin ilk
akla gelen mekânlarından biri olarak, Türkiye’nin kültürel tarihinde önemli bir
yere sahip. Karamanoğulları Beyliği’nde 1277 yılında çıkarılan fermandan sonra
devlet örgütünde yazı dili olarak Türkçe kullanılmaya başladı.

4.
HACIBEKTAŞ
“Kadınlarınızı okutunuz, ilimden gidilmeyen yolun sonu
karanlıktır” diyen Hacıbektaş-i Veli, 13. yüzyılda, Horasan’ın Nişabur
ilçesinden gelip buraya yerleşti. Bugün Nevşehir’in bir ilçesi olan Hacıbektaş,
insana ve hoşgörüye dayalı tarikatın merkezi oldu. Bugün ilçede okuma-yazma
oranı yüzde 100.

5. SULTANAHMET – AT MEYDANI
Bizans’ın, ardından da
Osmanlı’nın en önemli olaylarına tanık olmuş, Sultanahmet’i, Ayasofya’yı,
Yerebatan Sarnıcı’nı himaye eden yer. Onunla ilgili öykülere, Bizans 1200’lü
yılların Haçlı Seferleri’nde de, Bizans İmparatoriçesi Irene’nin hikâyesinde de,
ünlü şehzadelerin sünnet törenlerinde, isyanlarda, kurtuluş savaşı öykülerinde
rastlamak mümkün. Türkiye’yi en başından beri Türkiye yapan efsanevi arena,
Vaka-i Hayriye ile Yeniçeriliğin kaldırılmasını sağlayıp çağdaşlaşma girişimini
başlatan yer.

6. ALANYA KALESİ
Alanya’dan yürüyerek yaklaşık bir
saatte çıkılan kale, Selçuklulardan bu yana Anadolu’nun Akdeniz’e açılan kapısı
oldu. Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat, kaleyi yaptırdıktan sonra sarayını da
buraya yaptırdı. Bugün de yerleşime açık olan kale de, kentin su ihtiyacını
karşılayacak 400 sarnıç vardı.

7. ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE
Erzurum’un
sembolü, sırları bugün bile çözülemeyen Çifte Minareli Medrese’nin 13. yüzyılda
yapıldığı tahmin ediliyor. Mimari yapısı taş oyma ve kabartmaları, çini
süslemeleri ile muhteşem bir şaheser. Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat’ın kızı
Hundi Hatun tarafından yaptırılmış olabileceği düşüncesiyle Hatuniye Medresesi
de deniyor. Bezemesinde kullanılan geometrik motifler Selçuklu taş süslemesinin
en önemli örnekleri kabul ediliyor.

8. ÇALDIRAN
Erdoğan Aydın,
Çaldıran kasabasının Türkiye için önemini şöyle anlatıyor: “Osmanlı ile Safevi
devleti arasında 23 Ağustos 1514’teki Çaldıran Savaşı, herhangi bir askeri zafer
olmanın çok ötesinde, Anadolu’nun kültürel yapısında köklü değişim sağladı. 15.
yüzyıl Anadolu’su, Alevi inançlı bir toplumsal özellik gösteriyordu. Türkmen
Safevi devleti ile devşirme Osmanlı arasında Çaldıran’da gerçekleşen savaş,
Anadolu’nun bu doğal inanç yapısını Sünni/Hanefi bir dönüşüme uğratmanın eşiği
oldu.”

9. BURSA
Osmanlı’nın başkenti, İstanbul’un fethine kadar
Osmanlı’nın en önemli kenti olma özelliğini sürdürdü. Osmanlı’nın ilk
sultanlarının istirahatgâhı, türbeler, külliyeler ve camiler kenti, sadece
tarihi eserleri değil, yeşilliği, kaplıcaları, sanayi ve turizm merkezi Uludağ,
Türkiye’nin en önemli kentlerinden biri.

10. EDİRNE
Osmanlı’ya
1353’ten itibaren 91 yıl boyunca başkentlik etmiş şehir. Avrupa Ortaçağ
karanlığındayken Edirne Saraylar, hanlar, hamamlar inşa edilmişti. Mimar
Sinan’ın inşa ettiği Selimiye Camii, gerçek bir sanat eseri kabul ediliyor.

11. İSTANBUL
Tarihçi İlber Ortaylı, Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek
kitaplarından birinde, “Paris, Londra gibi Avrupa kentleri kent değilken
İstanbul kentti” diye yazar. Kente (Polis) adını veren İstanbul, Osmanlı’ya
başkentlik etti, Türkiye Cumhuriyeti yıllarında en önemli kent olma özelliğini
korudu. Hâlâ taşı toprağı altın, hâlâ güzel, hâlâ çekici… İçinden deniz geçen
kent.

12. TOPKAPI SARAYI
Sadece Türkiye için değil, dünya için de
önemli. Günümüze kadar gelebilmiş sarayların en eskisi ve en genişi. Osmanlı
İmparatorluğu’nun 1478’den 18. yüzyıla kadar yönetim yeri. Her dönemde eklenen
ve yenilenen yapılarla Saray, Osmanlı devlet kurumlaşmasının yansıması oldu.
Sarayda kullanılan mutfak eşyalarından sultanların kaftanlarına, mücevherlerden
mozaiklere kadar her şey Osmanlı’nın ihtişamını yansıtıyor. Topkapı Sarayı
Haremi yüzyıllarca üzerine şiirler, romanlar yazan, özellikle Oryantalist
sanatçılara ilham kaynağı oldu. Osmanlı’nın en büyük sanatçıları burada himaye
edildi, en büyük isyanlar Saray’ın kapısında çıktı, en büyük devlet adamları
burada yetişti. İktidarından korkulan şehzadeler burada hapsedildi.

13.
FATİH CAMİİ
İstanbul’un yedi tepesinden birinde, Havariyun kilisesi
kalıntıları üzerine Fatih döneminde inşa edilen külliyenin içinde yer alan
camii, tarihte birçok olaya, isyana tanıklık etti, ilk Türkçe ezan 1932’de
burada okundu.

14. SULTANAHMET CAMİİ
İznik çinileriyle bezeli,
Ayasofya’nın müzeye dönüştürülmesinden sonra İstanbul’un birinci camii sıfatını
kazanan Sultanahmet, Türkiye’nin altı minareli ilk camisi oldu. Sultan I.
Ahmet’in Sedefkar Mehmet Ağa’ya yaptırttığı camii çinilerinin renginden ötürü,
dünyada ‘Blue Mosque’ Mavi Camii olarak biliniyor.

15. SÜLEYMANİYE
CAMİİ
En büyük hükümdarın (Kanuni Sultan Süleyman), en büyük mimara
yaptırdığı ölümsüz eser. Klasik Osmanlı mimarisinin en önemli örneği. 1557
yılında tamamlanan cami, o günden bu yana sayısız deprem geçirdi, ancak bir
duvarında bile çatlak oluşmadı. Süsleme açısından sade, ama teknik açıdan
zengin… Cami, içindeki kandil islerini temizleyecek hava akımına uygun inşa
edildi. Yağ lambalarından çıkan islerin tek bir noktada toplanmasını sağlayan
bir hava akımı yaratıldı ve bu isler mürekkep yapımında kullanıldı. İstanbul’a o
eşsiz siluetini kazandıran camii, bugün de, görenlerin nefesini kesiyor.

16. CAĞALOĞLU HAMAMI
İstanbul’da kurulmuş 14 bin 536 hamamdan sadece
biri. Yapılış tarihi bilinmiyor. 17. yüzyılda yapıldığı tahmin ediliyor. Türk
kültürünün hamam geleneğini bugüne dek sürdüren en ünlü yer.

17.
DOLMABAHÇE SARAYI
Osmanlı Kaptan-ı Deryası’nın gemilerini demirlediği
Boğaziçi Koyu’nda, Abdülmecit döneminde, ikamet, sayfiye, misafir ağırlama,
devlet işlerini yürütme amacıyla, Avrupai plan ve üslupta inşa edildi. İstanbul
Boğazı’na 600 metre cephesi olan sarayın mimarı, Ermeni Garabet Amira Balyan.
Dolmabahçe Sarayı, aynı zamanda, bir İmparatorluğun sonunu da temsil ediyor.
Osmanlı’nın son Sultanı Vahdettin, ülkeyi, buradan bir İngiliz gemisiyle terk
etti. Cumhuriyet döneminde Atatürk’ün İstanbul’daki istirahatgahı olarak
kullanılan Saray’da, Atatürk, 10 Kasım 1938”de vefat etti.

18.
MANİSA
İzmir’in yanı başındaki kent, Osmanlı tarihinde şehzadelerin eğitim
yeri, birçok Sultan’ın doğduğu kent. Spil Dağı’na yaslanan kentte, II. Murat,
Fatih Sultan Mehmet, Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim, III. Murat, III. Mehmet
ve I. Mustafa gibi daha sonra Osmanlı tahtına da oturmuş padişahların da dâhil
olduğu 16 şehzade sancak beyliği yaptı. Şehzadeler ve çevresindekilerin yaptırdı
cami, medrese, han, hamam, imaret, hastane, köprü ve kütüphanelerin ayakta
kalanları, kentteki Osmanlı dokusunu koruyor.

19. İSTANBUL
ÜNİVERSİTESİ
II. Abdülhamit zamanında Darülfünun-ı Şahane adıyla kurulan ilk
üniversite. İstanbul’un işgal yıllarında, öğrencileri ve öğretim üyeleriyle
işgale ve İstanbul’a direnişin merkezi, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Nazi
zulmünden kaçan bilim adamlarının sığınağı oldu. 70’li yıllarda sayısız öğrenci
olaylarına, türban gösterilerine sahne oldu.

20. GÜZEL SANATLAR
AKADEMİSİ
Bugün Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi. Osman Hamdi Bey’in
kurduğu tarihteki adıyla Sanayi-i Nefise Mektebi. Türk sanatına yön veren
ülkenin ilk sanat ve mimarlık okulu

21. İZMİR
Osmanlı’nın batıya
açılan kapısı, Milli Mücadele’de Yunan askerine ilk kurşunun atıldığı ve savaşın
sona erdiği kent. 20. yüzyılın başında bile, evlerinin çoğu elektrikle
aydınlanan İzmir, savaşın son günlerinde bir yangın felaketiyle karşı karşıya
kalsa da sonsuz güzelliğini hep korudu.

22. İSTANBUL TEKNİK
ÜNİVERSİTESİ
Osmanlı döneminde batılı anlamda mühendislik eğitimi vermesi
için kurulan üniversite muhafazakâr modernistlerin kalesi oldu. Kent merkezinde
yer alan Taşkışla Osmanlı döneminde kışla olarak hizmet veriyordu. Bu ülkeye
Süleyman Demirel, Turgut Özal, Necmettin Erbakan gibi mühendis başbakanlar
yetiştirdi.

23. SARIKAMIŞ
Türkiye tarihinin acı bir sayfası.
Sarıkamış Berlin Anlaşması’yla Rusya’ya verilmişti. Osmanlı İmparatorluğu’nun
başkomutan vekili Enver Paşa, Sarıkamış’ı geri almak için 22 Aralık 1914’te
harekatı başlattı. On üç gün süren harekat büyük bir başarısızlıkla sonuçlandı,
yaklaşık 90 bin asker, Allahuekber ve Soğanlı dağları arasında donarak
öldüler.

24. ÇANAKKALE
Birinci Dünya Savaşı’nda emperyalizme karşı
yürütülen en önemli çarpışma. Çanakkale kazanıldığı için Rusya’da devrim oldu,
İstanbul’un düşmesi engellendi. Aynı zamanda dünyaya kardeşlik dersi verildi.
Bugün hâlâ her yıl orada ölen Yeni Zelandalı ve Avustralyalı askerlerin
torunları, şehitlikleri ziyaret ederler.

25. SAMSUN
Kurtuluş
Savaşı’nın başladığı şehir. Ordu müfettişi Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da
Samsun’a çıktığında, İngiliz askerleri Samsun ve Merzifon dâhil bölgede önemli
bir askeri güçtü. On sekiz arkadaşıyla birlikte kente gelir gelmez Rum
çeteleriyle mücadeleye başlayan Mustafa Kemal Atatürk, daha sonra yaptığı bir
konuşmada Samsun’u şöyle anlattı: “Ben Samsun’u ve Samsun halkını gördüğüm
zaman, memlekete ve millete ait bütün düşünce ve kararlarımın yerine
getirilebileceğine dair bir defa daha kuvvetle inanmıştım. Samsunluların hal ve
durumlarında gördüğüm, gözlerinden okuduğum vatanseverlik ve fedakarlık; ümit ve
tasavvurlarını olumlu bir inanca götürmeye yetmişti.”

26.
SAFRANBOLU
Geleneksel Türk yaşamının özelliklerini kent ölçeğinde yansıtan
örnek kent. Safranbolu, adını kendi ağırlığının yüz bin katı kadar sıvıyı sarıya
boyayabilen safran bitkisinden alan kentte 2 binin üzerinde tarihi eser
var.

27. ERZURUM
Urartu’lardan Cumhuriyet Türkiye’sine tüm kültürleri
eserleri buluşturan kentin halkı, milli mücadeleden önce işgale karşı direnişe
geçmişti. Samsun’a çıktıktan bir süre sonra Kazım Karabekir ve arkadaşlarıyla
görüşmek için Erzurum’a giden Mustafa Kemal Paşa, İstanbul hükümeti’nin
kendisini görevden aldığını burada öğrendi. Çevre illerden gelen temsilcilerle
birlikte Erzurum Kongresi toplandı. Kazım Karabekir ve Ali Fuat Cebesoy’un
komutasındaki kolordular, Mustafa Kemal Paşa’ya katıldılar.

28.
HARBİYE
Osmanlı’da modernizmin simgesi olan İstanbul semti. Peyami Safa’nın
Fatih Harbiye romanında, Fatih eski ve geleneksel olanı, Harbiye yeni ve
dejenere olanı temsil eder. Hilton’u, Askeri müzesi, bir yanı Taksim’e öbür yanı
Nişantaşı’na açılan kapısıyla hâlâ yeni ve eski arasında.

29.
KAHRAMANMARAŞ
Fransızlar kenti 1919’da işgal ettiler. Bir süre sonra Fransız
askerleri, kadınları tacize başladılar. Bir olay sırasında, sütçü dükkanında
olayı seyreden Sütçü İmam, sedef kakmalı tabancasını ateşleyerek olaya müdahale
eder. Bu Türk İstiklal mücadelesinin ilk kıvılcımıdır. 22 gün süren işgalden
sonra Maraş, halkın kazma kürekli mücadelesiyle bağımsızlığına
kavuştu.

30. BİRİNCİ MECLİS
1915’te İttihat Terakki Kulüp binası
olarak kurulan yer, 23 Nisan 1920’de ilk Meclis binası olarak kullanıldı. Burası
yeni Türk Devleti’nin Kurucu Meclis’i olarak kabul edilir.

31.
SİVAS
Mustafa Kemal’in Ankara’dan önceki durağı, Milli Mücadele kararlarının
alındığı, Türk milletinin tek vücut olduğu Kongre’nin toplandığı kent (4 Eylül
1919). Kent, Pir Sultan Abdal Derneği’nin 1993’te düzenlediği şenlikte ise,
şenliğe katılan aydınların kaldığı Madımak Oteli’nin yakılmasıyla bir katliama
sahne oldu.

32. GAZİANTEP
Kurtuluş Savaşı’nda direnişin, kahramanlık
ve fedakarlığın simgesi oldu. İngilizler ve Fransızların kuşattığı kent,
kurtuluş destanını yazarken 7 bin şehit verdi, kent aç kaldı, 10 bin evden 8
bini yıkıldı.

33. AMASYA
Manisa gibi şehzadelerin yetiştirildiği,
vali olarak bulundukları kent. II. Murat ve Yavuz Sultan Selim’in doğduğu kent.
Kardeş kavgalarına tanık oldu: II. Beyazıt’ın oğlu Ahmet, Selim’le taht
kavgasına giriştiğinde Amasya Valisi’ydi. Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın ilk
günlerinde Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi’ni burada hazırladı. Anadolu ve
Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti temsilcileriyle İstanbul hükümeti temsilcileri
arasındaki görüşmeler bu kentte yapıldı.

34. KOCAELİ
Milli
Mücadele’ye katılmak için İstanbul’dan Anadolu’ya geçenlere kucak açan kent.
İstanbul’dan kaçırılan silahların sevkıyatı, Kocaeli, Karakol teşkilatının
desteğiyle oldu.

35. DUMLUPINAR
Mustafa Kemal Atatürk, 30 Ağustos
1924’te yaptığı konuşmada Dumlupınar’ı şöyle anlatır: “Efendiler, Dumlupınar
meydan muharebesi ve onun son safhası olan bu 30 Ağustos muharebesi Türk
tarihinin en mühim bir dönüm noktasını teşkil eder. Tarihi millimiz çok büyük ve
çok parlak zaferlerle doludur. Fakat Türk milletinin burada elde ettiği zafer
kadar neticei katiyeli ve bütün tarihe, yalnız bizim tarihimize değil, cihan
tarihine yeni cereyan vermekte kati tesirli bir meydan muharebesi
hatırlamıyorum.” Lozan ve Atatürk Devrimleri’nin kapısı, Türkiye’yi Türkiye
yapan en önemli yerlerden biri.

36. URFA
Peygamberler şehri,
uygarlığın doğduğu kent. Bir efsaneye göre, Nuh tufanından sonraki ilk yerleşim
yeri. Urfa’nın ileri gelenleri, işgalin ilk günlerinde İngilizlere karşı direniş
yemini ettiler. Bu gruba daha sonra on ikiler adı verildi. Daha sonra
Fransızlara teslim edilen kentte direniş sürdü. Urfalılar, 1920 baharında kenti
işgalden kurtardılar.

37. MUDANYA
Osman Bey zamanında Osmanlı
topraklarına katılan Mudanya, Kurtuluş Savaşı’nda kısa süreli olarak önce
İngiliz, daha sonra Yunanistan’ın işgaliyle karşılaştı. Türk-Yunan Savaşı resmen
11 Ekim 1922’de Mudanya’da imzalanan mütarekeyle sona erdi.

38.
KAYSERİ
Anadolu’nun en eski yerleşim yeri. Bilinen en eski dönemlerden bu
yana ticaret merkezi olan kent, Cumhuriyet’ten sonra hızla sanayileşti,
Sümerbank Dokuma Fabrikası, Tayyare Fabrikası, Anatamir Bakım Fabrikası, Askeri
Dikim Evi kuruldu.

39. ÇUKUROVA
Türkiye’nin en büyük delta ovası,
pamuk ambarı, Torosların aşağısı. Yaşar Kemal, Yılmaz Güney gibi değerleri
yetiştiren topraklar.

40. MARDİN
Bilinen tarihi 3000 yıl öncesine
dayanan, tüm kültürlerin, dinlerin kaynaştığı büyülü kent. Mezopotamya’ya açılan
balkon. Fransız komutanın şehre geleceği gün tepelere çadırlar kurup, soba
boruları yerleştirdiler ve askeri birlikler bulunduğu izlenimini yarattılar. Bu
sayede Mardin, kan akıtılmadan geri alındı.

41. KIZILÇULLU
Köy
enstitülerinin başladığı yer. İzmir’in Buca ilçesinde yer alan Şirinyer’in eski
adı. İzmir Amerikan Koleji, Kızılçullu Köy Enstitüsü’ne
dönüşmüştü.

Hıdırellez günü, Kızılçullu yolu
Beni herkes severdi
çocukluğumda
Arabacı yanına oturtur
Kırbacı bana verirdi.
Ben Fıtnat
Hanım’ın oğlu,
Zayıf bir kızı severdim
Gözlerinin içi
gülerdi.
Hıdırellez güneşi,
Beraber tırmanmadık mı ağaçlara?
Siz
kanatmadınız mı ellerimi
Elma çiçekleri?

Necati Cumalı (1943)

42. KIZILDERE (NİKSAR)
30 Mart 1972’de, sol hareketin öğrenci
liderleri Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Arslan’ın idamlarını önlemek için
Amerikalı teknisyenleri kaçıran Mahir Çayan ve arkadaşları, saklandıkları kerpiç
evde kuşatıldılar. Çatışmalarda, aralarında Mahir Çayan’ın da olduğu 13 kişi
öldü.

43. ANITKABİR
Tarihçi Orhan Koloğlu, Anıtkabir’i şöyle
tanımlıyor: “Türk’ü ve Türkiye’yi yok olmaktan kurtaran, ‘Numarasız Cumhuriyet’i
kuranın yattığı yer”. Anıttepe’de bulunan anıt mezarın genel mimarisi, Türk
mimarlığında 1940-1950 arasındaki ‘II. Ulusal Mimarlık Dönemi’ olarak
adlandırılan dönemin özelliklerini yansıtır. Bu dönemde daha çok anıtsal yönü
ağır basan, simetriye önem veren, kesme taş malzemenin kullanıldığı binalar
yapıldı.

44. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
Temel işlevi, tartışma ve
değerlendirme ortamında yasa yapmak ve yürütmeyi denetlemek. Ankara Bakanlıklar
semtindeki Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin üyeleri, seçildikleri bölgeyi veya
kendilerini seçenleri değil, bütün Milleti temsil ederler. Tarihçi Orhan Koloğlu
TBMM’nin “Yurtta Sulh Cihanda Sulh’ ilkesine bağlı olarak 1990 ve 2004 Irak
tezkerelerini reddettiği için” Türkiye’yi Türkiye yapan yer olduğunu
söylüyor.

45. MÜLKİYE
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi.
1859’da İstanbul’da kurulan okul, 1936’da Atatürk’ün isteğiyle Ankara’ya
taşındı. Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca önemli devlet adamları, diplomatlar
yetiştiren okulun birçok tanınmış mezunu arasında, Hikmet Çetin, Hasan Cemal,
Mümtaz Soysal, Abdülkadir Aksu, Murat Karayalçın, Abdüllatif Şener, Hasan Celal
Güzel, Uluç Gürkan, Nuri Çolakoğlu, Ünsal Oskay, Güngör Uras, İlber Ortaylı,
Mehmet Şevket Eygi, Sadun Aren ve Altan Öymen yer alıyor. “Önce Mülkiye sonra
Türkiye” sözü önce Mülkiye’yi bitirip sonra Türkiye’nin her tarafına yayılıp
görev yapmak anlamını taşıyor.

46. ORTADOĞU TEKNİK
ÜNİVERSİTESİ
Üniversite sınavını en yüksek puanla kazanan bin öğrencinin üçte
biri ODTÜ’lü olmayı tercih ediyor. 1956’da kurulan üniversite, Türkiye’de 60’lı
yıllardan 80’li yıllara kadar sol açılımın kalesi oldu. 1969’da İstanbul Beyazıt
Meydanı’nda polis kurşunuyla vurulan Taylan Özgür, 1972’de öğrenci lideri Deniz
Gezmiş’le birlikte idam edilen Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan, 1971’de Nurhak
dağlarında öldürülen Sinan Cemgil ODTÜ’lüydü.

47. İSTANBUL BOĞAZİÇİ
KÖPRÜSÜ
İki kıtayı birbirine bağlama hayali, çok eskilere dayanıyor. İlk
boğaz geçişini İskit seferine çıkan Pers Kralı Darius, M.Ö. 511 yılında gemileri
yan yana dizerek gerçekleştirdi. Boğaziçi Köprüsü Cumhuriyet’in 50. yılında,
1973’te açıldı. On beş yıl sonra ikincisi açıldı, şimdi üçüncüsünün yapılması
planlanıyor. Bu yıl renk değiştirebilen armatürlerle ışıklandırıldı.

48.
AKM
İstanbul’un opera, bale, konser, tiyatro ve kongre merkezi. Temeli
1946’da atıldı, ancak 1969 yılında açılabildi. Yangın geçirdi, tamir edildi,
yeniden açıldı, şimdi yıkılması gündemde.

49. YASSIADA
Türkiye
tarihinin acı sayfalarından biri, Roma İmparatorluğu döneminden beri sürgün yeri
olarak kullanılan bu 740 metre boyundaki küçük Marmara Adası’nda yazıldı. 27
Mayıs 1960’ta yapılan müdahaleyle tutuklanan Başbakan Adnan Menderes, Demokrat
Parti mensupları burada yargılandılar. Yargılamalar sonucu Adnan Menderes, Fatih
Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan idam edildiler.

50.
ZİNCİRBOZAN
Çanakkale’deki askeri tesisler. 12 Eylül sonrasında, Bülent
Ecevit, Süleyman Demirel, Deniz Baykal’ın da aralarında olduğu 16 siyasetçi
burada dört ay zorunlu ikamete tabi tutuldular.