Kuraklığa karşı akıllı bulut

Yeşim Sert Karaaslan – Hacettepe Üniversitesi (HÜ)Çevre Mühendisliği
Bölüm Başkanı Prof. Dr. Cemal Saydam, “Akıllı Bulut Yönetimi”
projesinin uygulamaya konulmasıyla, barajları yağmur ve kar suyuyla
doldurabileceğini iddia etti.

Saydam, yaklaşık 15 senedir proje üzerinde çalışma yaptığını ve artık tabiatın sırrını çözdüğünü söyledi.

Bulutların
içinde buhar ve kristal buz parçacıkları bulunduğunu anlatan Saydam,
buz parçacıklarının büyüklüğünün yağmur ve kar yağışını belirlediğini
kaydetti. “Buz parçacıkları büyükse yaz aylarında yağmur kış aylarında
ise kar yağışı meydana gelir” diye konuşan Saydam, bulutlara dışarıdan
müdahale ederek buz kristallerinin sayısını artırabileceğini ve
büyümesini sağlayabileceğini bildirdi. Saydam, projenin, yapay
deneylerinin başarılı olduğunu söyledi.

ABD’de 1950’li yıllarda
buna benzer bir çalışma yapıldığını ancak başarılı olamadıklarını ifade
eden Saydam, “Benim projem, onlarınkinden farklı. Dünyada bir ilk
olacak. Buna benzer çalışmaları İsrail de yapıyor ve giderek başarıya
yaklaşıyor” dedi.

“BULUTLARA SAHRA TOZU TOHUMLUYORUZ”

Prof.
Dr. Saydam, “sahra tozlarının bulut içinde yağmuru nasıl tetiklediğini”
ispatladığını belirterek, “Yağmurdan sonra camların üstü sarı lekelerle
kirleniyor. İşte bunlar rüzgarla buluta, buluttan da yağmurla yere inen
sahra tozlarıdır” diye konuştu.

Her sahra tozunun yağmura neden
olmadığını anlatan Saydam, “Yaptığımız incelemeler sonucunda hangi
sahra tozunun yağmura neden olduğu belirledik. Güney Tunus’tan sahra
toprağı aldık” dedi.

Projenin işleyişi hakkında bilgi veren
Saydam, ilk olarak belirlenen sahradan, yağışı tetikleyecek sahra
tozunun toplandığını kaydetti. Saydam, daha sonra tohumlamaya uygun nem
oranı yüksek bulutun tespit edildiğini anlatarak, şöyle devam etti:

“Bulut
tohumlamasında, bulut partiküllerinin büyümesine neden olan buz
kristali yöntemi kullanılıyor. Bulutun bir parçasının aşırı soğumuş
olması gerekiyor. Sahra tozu tohumları, uygun nem ve sıcaklıktaki
bulutun içine, uçakla ulaşılarak bırakılıyor. Tohumların
bırakılmasından yaklaşık yarım saat sonra yağış başlıyor.”

Barajların,
yağmur suyundan daha çok kar suyuyla dolduğunu, nehirlerin de kar
suyuyla beslendiğini belirten Saydam, “Tohumlama, özellikle uygun
sıcaklık açısından kış aylarında yapılmalı. Yağmur suyu sadece toprağı
ıslatır. Çok yağdığında sele neden olur ama kar öyle değil. Kar yavaş
yavaş eridiği için nehirleri besler. Örneğin, Ankara’ya 2 metre kar
yağdırın bir şey olmaz ama çok fazla suyu bir anda indirdiğiniz zaman
altyapı bunu kaldırmaz” dedi.

Bu işlemi “Bulutu inek sağar gibi
sağmak” diye adlandıran Saydam, projenin uygulamaya konulabilmesi için
bürokratik engellerin bir an önce kaldırılması gerektiğini söyledi.
Tohumlama işleminin yapılabilmesi için bulutlara uçması gerektiğini
ifade eden Saydam, bunun için gerekli yerlere başvurduğunu ancak izin
alamadığını kaydetti. Saydam, ilgili yerlerden izin alındığında kış
aylarında hemen projenin uygulamaya konulabileceğini bildirdi.

“PROJEYİ AVRUPA BİRLİĞİNE SUNDUK”

Projeyi,
Almanya’daki bulut odasıyla ve Atina’daki dünyaca tanınmış meteoroloji
uzmanıyla paylaştığını anlatan Saydam, “Projenin desteklenmesi için
onlarla beraber Avrupa Birliği’ne başvuruda bulunduk. Şimdi, cevap
bekliyoruz” dedi.

“Sonbahar ve kış aylarında başımızın üstünden
geçecek bulutlara yağacak mı acaba diye beklersek, daha çok bekleriz”
diye konuşan Saydam, en kısa zamanda su yönetimi planlamasına “Akıllı
Bulut Yönetimi” nin de katılması, sonbahar ve özellikle kış aylarında
yağışlara müdahale edilmesi gerektiğini bildirdi. Prof. Dr. Saydam, “Bu
sene yaptık yaptık, eğer bu kışı kaçırırsak 2009-2010 kışını beklememiz
lazım” diye konuştu