Isparta’daki uçak kazası, İşte uçağın düşme sebebi

1.5 metre ölümü getirdi

İşte kaza-kırım heyetinin ilk bilgileri: Pilot, 4.5 dakika kazanmak için güzergâhı değiştirdi. Uçak, 1.5 metre daha yüksekte olsa kaza olmayacaktı. Yolcuların büyük bölümü, gövdenin parçalanmasıyla ortaya çıkan ani hava değişiminden öldü. Açık cep telefonu yoktu, kazaya neden olmadı..

Isparta’da 57 kişinin ölümüyle sonuçlanan feci uçak kazasına, ilk belirlemelere göre pilotun, yalnızca 4.5 dakika kazanmak için belirlenen uçuş güzergahı yerine ‘kestirme’ bir yolu denemesinin etkili olduğu sonucuna ulaşıldı. SABAH, kazayla ilgili 6 kişiden oluşan Kaza-Kırım Heyeti’nin belirlediği ilk tespitlere ulaştı.

İŞTE SORULAR İŞTE YANITLARI

* PİLOT KESTİRMEYİ DENEDİ: İstanbul’dan 1.5 saat rötarlı kalkan pilot, 4.5 dakika kazanmak için belirlenen uçuş güzergahını değiştirdi. Daha kestirme bir güzergahı deneyen pilot, uçağı Türbetepe’ye çarptı. Nitekim Isparta Valisi Şemsettin Uzun, bölgenin uçağın geçiş noktası olmadığını belirterek, “Uçak oraya nasıl indi anlamak mümkün değil” demişti.

* VOR CİHAZINI DİKKATE ALMADI: Pilotun, yaydığı sinyallerle havaalanına güvenli yaklaşmayı sağlayan cihazlardan VOR’u belli bir aşamadan sonra dikkate almadığı, inisiyatif kullanarak inmeye çalıştığı belirlendi. Bu da kazayı tetikledi.

* TEPEYİ AŞABİLSEYDİ KAZA OLMAZDI: Uçak, 1.5 metre daha yüksekten uçsaydı feci kaza yaşanmayacaktı. Uçak, tepeyi aşarak belki de normal inişini yapacaktı. Cihazları devre dışı bıraktığı belirtilen pilot, bu dakikadan sonra çetin coğrafi koşullarla karşı karşıya kaldı ve bu mücadeleden yenik düştü.

* ANİ BASINÇ ÖLDÜRDÜ: Uçağın, önce kuyruğu çarptı. Çarpmanın etkisiyle gövde bölündü. Bu sırada ortaya çıkan ani hava değişimi ve buna bağlı basınç yolcuların çoğunluğunun ölümüne neden oldu. Ölen yolcuların bir bölümünü gören bir yetkili, “Yolcuların bazılarında sıyrık bile yoktu” dedi.

* SABOTAJ KUŞKUSU SIFIR: (Türkiye’nin önde gelen nükleer fizikçilerinin de uçakta yer alması nedeniyle gündeme gelen sabotaj iddiası) İlk belirlemeler, uçağa yönelik sabotaj düzenlendiği yönündeki iddiaları boşa çıkardı. Uzmanlar, sabotaj olasılığını sıfır olarak not etti.

* CEP TELEFONU KAZADA ETKİLİ Mİ? Cep telefonu, kazaya neden olmadı. Bölgede yapılan incelemelerde yolculara ait açık, cep telefonu bulunmadı. Uzmanlar, bu olasılığı da devre dışı bıraktı.

* BAKIM-ONARIM EKSİKLİĞİ VAR MI? Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü yetkilileri, uçakların bakım ve onarımlarıyla ilgili bir sorun olmadığını belirtti. Atlasjet’in filosunda bulunan MD tipi uçakların bakım onarımlarının 30 Ocak 2008’de sona ereceği öğrenildi.

* PİLOTUN EĞİRDİR GÖLÜ’NÜ PİST SANMASI MÜMKÜN MÜ? Uzmanlar, uçağın pilotunun Eğirdir Gölü’nü pist sandığına yönelik açıklamaları gerçekçi bulmuyor. Ay ışığının yansıdığı gölle, özel olarak aydınlatılan pisti deneyimli bir pilotun çok rahat ayırt edebileceğine dikkat çekiliyor.

Bakımları tam olarak yapıldı

Düşen uçağı Atlasjet’e kiralayan World Focus Genel Müdürü Aydın Kızıltan, bakımların tam olarak yapıldığını söyledi. Kızıltan bakımları yapılmayan uçaklara uçuş izni verilmeyeceğini belirterek, bu konu hakkında artık konuşmayacağını söyledi. Teknisyenler Derneği Onursal Başkanı, Sefa İnan ise, eldeki verilere göre yaptığı değerlendirmede, “Uçak teknik değil insan kaynaklı faktörlerden düşmüş olabilir” dedi.

‘Müdahale neden gecikti’ tartışması

Isparta’da düşen uçağın enkazının bulunmasında geç kalındığı ve bu nedenle de yaralı kurtulanların yardım beklerken ölmüş olabilecekleri iddialarına, Havacılık Tıbbi Derneği Başkanı Muzaffer Çetingüç yanıt verdi. Çetingüç: “Uçağın süratle, gövde olarak yere vurması, şiddetli darbe alması yeterli bir ölüm nedeni. Uçakta bulunanlar o anda ölmüştür. O dakikada oraya hiçbir şekilde ulaşılamaz. Bitkisel olarak hayata tutunan belki olmuştur ancak ölüm ihtimali yüksek” dedi. Telefon açacak kadar bilinci açık birinin hayatta kalacağını ifade eden Çetingüç, “Madem ki telefonunu açtı, birilerini arayabilirdi” diye konuştu.

3-4 SAAT KRİTİK
Arama Kurtarma Federasyonu Genel Sekreteri Nevzat Çetin de “Telefonlarla arayanlar olmuşsa, canlı kalan vardı, demektir. Ancak bu adli tıpta belli olur. Burada saptanır ve takip edilebilir. İnsan eğer, bir telefon açabilecek kadar şuuru yerindeyse, bu kurtulabilir olduğunu gösterir. 3-4 saatlik dilim, kurtarma açısından çok büyük bir kayıp. Daha erken olabilirdi” dedi. ABD’li Türk Havacılık Tarihi Uzmanı Stuart Kline: “Kaza olduktan hemen sonra, kaza yerine ulaşılması lazımdı. Neden bu kadar geç kaldılar? Ulaşılması gerekiyordu. Araba kazası olsaydı, anında müdahale edilirdi” diye konuştu.

Uçak iki kez tehlike atlattı

Isparta Türbetepe’de 57 kişiye mezar olan MD-83 tipi yolcu uçağının daha önce de tehlike atlattığı öğrenildi. 8 Şubat 2007’de Meşhed-İsfahan seferini yaparken elektrik kaybı sonucu acil iniş yaparak büyük tehlikeyi atlattığı ortaya çıktı. Uçuşta sol ve sağ jeneratörleri arıza yapan uçağın elektrik gücünden yoksun kalması üzerine, kaptan pilotların hemen yardımcı güç ünitesini (APU) devreye sokarak tehlikeyi atlatmaya çalıştığı öğrenildi.

GECE FACİA YAŞANIRDI
Ancak, 10 dakika sonra yardımcı güç ünitesi de arıza yapınca, kaptan pilot Selçukhan Barındır uçağın sadece acil durumlarda 30 dakika süreyle kullanılan ve elektronik devreleri besleyen ‘battery’sini kullanarak İsfahan’a indirmeyi başarmıştı. Gündüz yaşanan olayın gece yaşanmış olması durumunda büyük bir faciaya neden olabileceği ifade edildi.

MOTOR ARIZASI YAPTI
Yine Romanya’daki Temeşvar Havaalanı’ndan 16 Ağustos 2007’de Antalya’ya gelmek için kalkış hazırlıklarını yapan pilotun, motorları çalıştırdığı sırada güç kaynaklarından duman çıkması sonucu yolcuların dumanı görüp, ‘yangın var’ diye bağırması üzerine kabin içinde panik yaşanmıştı. Kabin görevlisi Slide’ları (tahliye yastıkları) patlatarak yolcuları uçaktan tahliye etmişti.