Kazanın ardından

Gökyüzü Haberci’nin website’nda iki haber okudum. Bu
haberlerle ilgili iki ayrı notumu iletmek istedim.

1. Isparta’ya gelen ABD’li avukatların davranışı her şeyden önce
American Barolar Birliğinin (ABA), “Hava aracı Kazası Sonrasında
Avukatların Davranış Kurallarına” aykırı. ABA’in davranış kuralları
veya diğer bir deyişle etik kurallarına göre, hava aracı kazasından
sonra 60 gün geçmeden ABD’li avukatların hiç bir uçak kazası kurbanının
ailesi ile doğrudan veya dolaylı olarak temas kurmaması gerekiyor.
İkinci olarak Boeing- McDonnell Douglas firmasına yapımcı
firma olarak dava açılmasını şu anda düşünmek için çok erken. Henüz kazanın
nedeni tam olarak belirlenmemiş olduğu göz önüne alınırsa, imalat hatası
nedeniyle yapımcı firmaya dava açmak çok uzak bir ihtimal.
2. Kara kutu skandalı başlıklı haberde de, CVR’ın tamamen
arızalı olduğu ve hiç kayıt yapmadığı FDR’ın da kısmen arızalı olduğu
belirtildikten sonra, kazada pilotaj hatası görüşünün ağırlık kazandığı
ifade ediliyor.
Kaza Soruşturma Kurulunun, tüm bilgi ve belgeleri
değerlendirmesinden sonra ulaşacağı kanaati beklemek gerekir. Kaza Soruşturma
Kurulunun raporunun tek amacının; kazaya yol açan nedenlerin araştırılıp
saptanması olduğunu, hiç kimseye (pilotlar dahil) kusur izafe
etmeyeceğinin ve edemeyeceğinin(ICAO Annex 13), raporda ulaşılan kanaatlerin
bir yargılama söz konusu olduğunda mahkemeyi bağlamayacağını, mahkemelerin
kusur konusunda tarafsız ve uzman bilirkişilerden rapor alacağının, Yargıtay
Hukuk Genel Kurulunun bu kurulun raporunun mahkemece hükme esas alınabilecek
rapor olarak kabul edilemeyeceğine dair kararının bulunduğunu hatırdan
çıkarmamalıyız.
Ancak kara kutuların arızalı olması ve pilotların konuşmasının
kaydedilmemiş olması ve FDR’ın da kısmi kayıt içermesi nedeniyle, pilotaj
hatası görüşünü kabul etmek yanlış olur. Hukukta bir kişinin hatalı olduğunu
kabul edebilmek için, o kişinin hatalı eylemlerini kanıtlamak gerekir. Bu
kanıtlar da arızalı çıkmışsa (kara kutular) bunun faturası pilota kesilemez.
“Oryantasyon kaybı” hükmüne nasıl varıyorlar?
Oryantasyon kaybını gösteren maddi bulgular nelerdir? Bunlar ortaya koyulmalı.
İhtimaller ve varsayımlarla, büyük sonuçlar doğuracak hükümlere ulaşmamak
gerekir.
Uçağın enkazına bakıldığında, adeta son anda meydana gelen
bir olay sonucu, rahmetli pilotların son hamleyi yaparak uçağı en az hasarla
kurtarabilmek için bir emercensi inişi yaptıkları da akla geliyor.
Gövdede fazla hasar olmadan, yangın çıkmadan, patlama olmadan, kokpit ve kuyruk
kopmuş ve kaza mahalline uçak oturmuş.Kara kutular da arızalı çıkınca, artık
son anda neler olduğunu öğrenmek olanaksızlaşmış bulunuyor.