Uzayda yetişen 3D organoidler

Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yapılacak bir sonraki ikmal uçuşu ile Zürih Üniversitesi’nin Uzay Merkezi ve Airbus Defence and Space, sıfır yerçekimi koşullarında insan dokusunun endüstriyel üretimini daha da ilerletmeyi amaçlayan bir deneyi uzaya taşıyor. Bu adımla uzay, araştırma ve tıpta yeryüzü kullanımı için minyatür insan dokusu üretmede bir atölye haline geliyor. 18 ay önce ISS’de ilk hazırlık testleri başarıyla tamamlandı.

‘3D Organoids in Space’ ortak projesi, yerçekiminin insan hücrelerini nasıl etkilediğine dair araştırmalara öncülük eden Zürihli bilim adamları Oliver Ullrich ve Cora Thiel ile başladı ve ardından projeyi olgunlaştırma süreci Airbus ile birlikte yürütüldü. Proje yöneticisi Julian Raatschen liderliğindeki Airbus Innovations ekibi, donanımı geliştiriyor ve ISS’ye erişim sağlıyor. Fikrin doğuşundan uzaydaki ilk üretim testine kadar, proje ortaklarının çeşitli test aşamalarını ve son derece iddialı iç seçim prosedürlerini tamamlamaları üç yıl sürdü. Oliver Ullrich, “Uzayda üretim yapmanın teoride değil, pratikte uygulanabilir olduğunu gösteren ilk kişiler, biziz” diyor.

İlaç geliştirmenin iyileştirilmesi ve hayvanlar üzerindeki testlerinin azaltılması

Zürih Üniversitesi anatomi profesörü Oliver Ullrich, biyolog Cora Thiel ve Airbus, yetişkin insan kök hücrelerinden organoid olarak adlandırılan üç boyutlu organ benzeri dokuları büyütmek için uzayda mikrogravite kullanıyor. Thiel, “Dünya’da, yerçekimi nedeniyle iskeletlerle desteklemeden üç boyutlu organoidler üretilemez” diye açıklıyor.

Bu tür 3D organoidlerin, ilaç şirketleri için çekiciliği yüksektir: Bu sayede toksikolojik çalışmalar, hayvan modellerine ihtiyaç duymadan doğrudan insan dokusu üzerinde gerçekleştirilebilir. Hastaların kök hücrelerinden yetiştirilen organoidler, gelecekte hasarlı organlar için doku yenileme veya hasta organların yenilenme tedavisi için yapı taşları olarak da kullanılabilir. Bunun nedeni, bağışlanan organ sayısının dünya çapında binlerce donör organa olan talebi karşılamada çok yetersiz olmasıdır.