Oruçlu çalışanlara öneriler !

Anadolu Sağlık Merkezi’nden
Algoloji (ağrı bilimi) uzmanı Prof. Dr. Ayşen Yücel çalışanlara, Ramazan boyunca
iş yaşamında fazla olumsuzluk yaşamamalarını sağlayacak yöntemleri
anlattı:

* Çalışırken orucun olumsuz
etkilerinden korunmak için ne yapılabilir? Oruç tutma nedeniyle özellikle
çalışanların en sık yaşadıkları yan etki; öğleden sonra başlayan performans
eksikliği ve dikkat kaybıdır. Kimisi de Ramazan’ın ilk günlerinde yoğun baş
ağrısı çeker. Bu bazı işyerlerinde o dereceye varır ki; herhangi sıradan bir iş
bile halledilemez hale gelir. Her şey oruç ve iftara göre ayarlanıp uygulanır.
Ülkemiz gibi devamlı üretmesi gereken bir ülke için yılın bir ayı durmak, büyük
kayıp demektir. Çünkü oruç tuttuğu için işini hakkıyla yapamayan bir cerraha ya
da hava kontrol görevlisine kimsenin tahammülü yoktur. Dikkat eksilmesinin ana
nedeni; açlığın sebep olduğu düşük kan şekeri, yeterli sıvı almamaya bağlı
dehidratasyon ve tansiyon düşüklüğüdür. Bunun yanında azalan kan insülin
seviyesi de, sodyumun atılımını artırıp, düşük tansiyona zemin hazırlar.
İnsanlarda terleme, halsizlik, kaslarda ağrı görülebilir ve baygınlık hissi
olabilir. Ellerde titreme ve yoğun dikkat kaybı belirtiler arasında yer alır.

SU İÇMEK DİKKATİ
TOPLAR

* Dikkat kaybı nasıl önlenebilir?
Sabah saatlerinde insanlar daha dikkatli çalışabilirler. Öğleden sonra düşen kan
şekeriyle birlikte, çalışma isteği ve gücü de azalır. Bu nedenle yoğun dikkat
isteyen işler, sabah saatlerine kaydırılmalı. Oruç boyunca görülen halsizlik ve
yorgunluk; kan basıncının yani tansiyonun düşmesine bağlı olabilir. Bu sırada
terleme, enerji azalması, baş dönmesi görülebilir. Bu hal, özellikle öğleden
sonra ortaya çıkar. Bunun nedeni iftar ve sahurda yeterli sıvı ve tuz
alınmamasıdır. Bu yüzden kilo başına 30 mililitre suyun tüketilmesi gerekir.
Yani 50 kilo olan biri, iftarın ardından 1.5 litre sıvı
içmeli.

* Çalışanlar Ramazan ayı boyunca
nasıl beslenmeli? Ramazan’da sadece iki öğün yenilebildiğinden; gün boyu süren
performansımızı etkileyen en önemli öğün olan sahuru atlamamak gerekir. Her ne
kadar zaman zaman uyku daha tatlı gelse de, konsantrasyonun iyi olması,
metabolizmanın hızlı çalışması ve yukarıda sayılan açlık belirtilerinin ortaya
çıkmaması için bu öğünde mutlaka yeterli miktarda gıda yenmeli.

EGZERSİZLE GEVŞEYİN

* Oruç sırasında başı ağrıyan
kişilere ne yapmalarını tavsiye edersiniz? Eğer ataklar şeklinde gelen bir ağrı
varsa, ancak atak sıklığı ayda 1-2’den fazla değilse ve ilaç dışı yöntemlerle de
ataklarını geçirebiliyorsa; sahur ve iftar öğünlerini düzgün takip etmek
kaydıyla bu kişiler oruç tutabilir. Ancak bu dönemde fazla miktarda kafeinli
ürünleri tüketmemeleri gerekir. Çünkü ani kafein eksikliğiyle birlikte ek bir
baş ağrısı meydana gelebilir. Eğer kişi düzgün bir ilaç tedavisi almak zorunda
ise ve bu tedavi sahur ve iftar saatlerine uydurulamayan bir tedavi ise oruç
tutmakta ısrar etmemesi gerekir. Bunun dışında, herhangi bir sağlık sorunu
olmayan kişilerde oruç sırasında şiddetli bir ağrı görülüyorsa, bu kişi hemen
bir doktora başvurmalı.

* Nefes egzersizleri nasıl
yapılmalı? Nefes egzersizleri, tıpkı doğum sancıları sırasında uygulandığı gibi
yapılabilir. Bu egzersizler; insanın vücudunu zihniyle yönlendirerek kontrol
altına almasını sağlayan birçok yöntemden biridir. Ağrıyı kendi kendinize
kontrol etmeye çalışırken, bir yandan da vücudun iyi oksijen almasını
sağlayarak, dokulara daha fazla oksijen gönderebilirsiniz. Aynı şekilde gerilim
ağrılarında, özellikle de kas kökenli gerilim ağrılarında çok sık kullanılan,
insanın kendi kendine kaslarını gevşettiği gevşeme egzersizleri de çok
yararlıdır. Ve bu egzersizlerin sessiz, sakin bir ortamda, mümkünse sevilen bir
müzik eşliğinde yapılması çok faydalı olur. Ama her ikisi için de kişiye önceden
bir uzman tarafından bu konuda eğitim verilmiş olması gerekir. Ayrıca imkan
varsa, loş ve sessiz bir ortamda uzanma, temiz havaya çıkma gibi birtakım
tedbirler de ağrının azalmasını sağlayabilir.